Türkiye’de Hurda Araç Teşviki 2025​: Şartlar, Başvuru ve Güncel Bilgiler

Türkiye’de otomobil sahibi olmak, sadece ulaşım sağlamak anlamına gelmez; aynı zamanda ciddi finansal kararlar almayı, vergi yükümlülüklerini ve araç güvenliğini yönetmeyi gerektirir. Özellikle yaşlanan araç parkı, hem trafik güvenliği hem de çevre kirliliği açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu sorunları çözmek ve araç parkını gençleştirmek amacıyla, devlet belirli dönemlerde “hurda araç teşvikleri” uygulamaktadır.

Hurda teşvikleri, eski ve ekonomik ömrünü tamamlamış araçların trafikten çekilmesini sağlarken, sahiplerini daha güvenli ve çevreci yeni araçlar almaya yönlendirir. Peki, 2025 yılında uygulanması beklenen hurda araç teşviki kimleri kapsayacak, şartları neler olacak ve bu süreçte izlemeniz gereken adımlar nelerdir?

Oto.net.tr olarak hazırladığımız bu kapsamlı rehberde, hurda araç teşvikinin temel prensiplerini, olası 2025 şartlarını (geçmiş uygulamalar baz alınarak), teşvik miktarlarını ve başvuru sürecini adım adım inceliyoruz. Bu bilgiler, aracınızı hurdaya ayırma veya yeni bir araç satın alma kararınızı bilinçli bir şekilde vermenize yardımcı olacaktır.

Hurda Araç Teşviki Nedir ve Amacı Ne?

Hurda araç teşviki, araçların ekonomik ömrünün sona ermesi, yüksek yakıt tüketimi veya emisyon standartlarını karşılayamaması gibi nedenlerle, bu araçların trafikten çekilmesini sağlamak amacıyla uygulanan bir mali düzenlemedir. Temelde, eski aracını hurdaya ayıran kişilere, yeni araç alımında kullanabilecekleri bir vergi indirimi (genellikle Özel Tüketim Vergisi – ÖTV) sağlanır.

Teşvikin Üç Temel Amacı

Bu teşvik mekanizmasının ardında yatan temel amaçlar, Türkiye’deki motorlu taşıt sektörü ve trafik dinamikleri açısından kritik öneme sahiptir:

• Trafik Güvenliğini Artırmak: Eski teknolojili ve yıpranmış araçlar, modern güvenlik sistemlerinden yoksundur (ESP, güncel ABS, güçlendirilmiş karoser vb.). Bu araçların trafikten çekilmesi, kaza riskini ve kazalardaki ölüm/yaralanma oranını düşürmeyi hedefler.
• Çevresel Etkiyi Azaltmak: Özellikle 15-20 yaş üstü araçlar, güncel emisyon standartlarını (Euro 4, 5, 6) karşılayamaz. Teşvik, yüksek karbon salınımına sahip bu araçların yerine, daha temiz motorlara sahip yeni nesil araçların kullanılmasını teşvik eder.
• Ekonomiyi Canlandırmak: Yeni araç alımını destekleyerek otomotiv sektöründeki satışları artırmak, dolaylı olarak vergi gelirlerini ve istihdamı desteklemek amaçlanır.

2025 Hurda Teşvikinden Kimler Yararlanabilir? (Olası Şartlar)

Hurda araç teşviki şartları, her yeni uygulama döneminde (ve 2025 için beklenen düzenlemede) güncellenebilir. Ancak, geçmiş uygulamalar (özellikle 2025 ve önceki düzenlemeler) baz alındığında, teşvikten yararlanmak için genellikle aşağıdaki temel şartların sağlanması beklenir. Unutmayın ki, nihai şartlar Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ ile kesinleşecektir.

1. Araç Yaşı ve Tipi Şartları

Teşvik, aracın yaşına ve tipine bağlıdır:

• Asgari Yaş Sınırı: Geçmiş uygulamalarda teşvikten yararlanacak araçlar için genellikle 16 yaş veya daha üstü bir yaş sınırı konulmuştur (yani trafiğe çıkış tarihi en az 16 yıl öncesine dayanmalıdır). Bazı uygulamalarda bu sınır 10 yaşa kadar düşebilmektedir.
• Araç Tipi: Teşvikler genellikle binek otomobilleri, kamyonet, minibüs, otobüs ve ticari araçları kapsar. Ancak, hangi kategoriye ne kadar teşvik uygulanacağı kanunla belirlenir.
• Tescil Zorunluluğu: Hurdaya ayrılacak aracın, teşvik düzenlemesinin yayımlandığı tarihten belirli bir süre öncesine kadar trafik siciline tescil edilmiş ve aktif olarak trafiğe kayıtlı olması gerekir.

2. Mülkiyet ve Borç Durumu

Teşvikten yararlanacak araç sahibinin ve aracın mali durumu da önemlidir:

• Mülkiyet Süresi: Teşvikten faydalanacak kişinin, hurdaya ayıracağı araca belirli bir süre (örneğin 6 ay veya 1 yıl) boyunca sahip olması şartı aranabilir. Bu, teşvikin suistimal edilmesini önlemeye yöneliktir.
• Vergi Borcu: Hurdaya ayrılacak aracın Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) borcunun bulunmaması gerekir. Borç varsa, öncelikle bu borcun ödenmesi veya yapılandırılması gerekebilir.
• Kullanım Amacı: Teşvik genellikle, hurdaya ayrılan araç sahibinin veya aynı birinci derece akrabasının adına yeni bir araç alımında kullanılır. Teşvik, doğrudan nakit ödeme şeklinde değil, yeni araç fiyatından indirim şeklinde uygulanır.

Teşvik Miktarları ve Hesaplama Nasıl Yapılır?

Hurda teşviki, uygulandığı dönemde genellikle iki farklı yöntemle belirlenmiştir: Sabit miktar veya ÖTV matrahına göre indirim.

Geçmiş Uygulamalara Göre Tahmini Teşvik Miktarları

2025 yılı için kesin teşvik miktarı henüz ilan edilmemiş olsa da, önceki programlarda uygulanan yöntemler, yeni teşvikin nasıl hesaplanacağına dair fikir verir:

1. ÖTV İndirimi (Mali Teşvik)

Bu, en yaygın teşvik biçimidir. Eski aracını hurdaya ayıran vatandaş, yeni alacağı araç için hesaplanan ÖTV tutarından belirli bir miktar indirim alır.

• Tahmini Aralık: Geçmişte, bu indirim miktarı aracın yaşına (16-20 yaş ve 20 yaş üstü gibi) ve motor hacmine (1.6 litre altı veya üstü) bağlı olarak değişmiş ve genellikle 5.000 TL ile 15.000 TL arasında (o dönemin ekonomik koşullarına göre) seyretmiştir. 2025 yılı enflasyon ve kur durumu göz önüne alındığında, bu rakamların çok daha yüksek aralıklarda (örneğin 50.000 TL – 150.000 TL arasında) uygulanması beklenmektedir.
• Yeni Araç Şartı: ÖTV indiriminden yararlanmak için genellikle yeni aracın motor silindir hacminin belirli bir sınırın altında olması (çoğunlukla 1600 cc altı) ve emisyon standartlarının (Euro 6 veya üzeri) karşılanması şart koşulur.

2. Hurda Belgesi Değeri (Nakdi Değer)

Bazı uygulamalarda, hurdaya ayrılan araç için sembolik de olsa bir hurda belgesi bedeli ödenir. Bu bedel, hurda merkezinin metal değeri üzerinden değil, devlet tarafından belirlenen sabit bir rakamdır.

Maliyet Hesabında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Araç sahibinin, aracı hurdaya ayırmadan önce, teşvikin kendisine sağlayacağı avantajı net bir şekilde hesaplaması gerekir:

1. Hurda Değeri vs. Piyasa Değeri: Eğer aracınız 15 yaşın üzerinde olmasına rağmen hala çalışır durumda ve piyasada belirli bir alıcı değeri varsa (örneğin 80.000 TL), alacağınız hurda teşviki (örneğin 60.000 TL) ile piyasa değerini karşılaştırmalısınız. Genellikle, çok eski ve tamir masrafı yüksek araçlar için hurda teşviki daha avantajlıdır.
2. Tescil ve Hurda Masrafları: Araç hurdaya ayrılırken tescilin silinmesi ve hurda merkezine teslimat gibi küçük operasyonel maliyetler ortaya çıkabilir. Bu maliyetler toplam kârdan düşülmelidir.
3. Yeni Araç Fiyat Farkı: Teşvik miktarı, yeni alacağınız aracın fiyatına uygulanacak ÖTV dilimi içinde kalmalıdır. Eğer teşvik tutarı, araçtaki ÖTV tutarından yüksekse, sadece ÖTV tutarı kadar indirim alabilirsiniz.

“Araç hurdaya ayrıldığında, MTV borcu ve muayene zorunluluğu ortadan kalkar. Özellikle muayeneden geçemeyecek durumda olan ve yüksek tamir masrafı gerektiren araçlar için hurda teşviki büyük bir finansal rahatlama sağlar.”

Hurda Araç Teşviki Başvuru Süreci Adım Adım Rehberi

Hurda teşvikinden faydalanmak isteyen araç sahiplerinin izlemesi gereken resmi bir süreç vardır. Bu süreç, temelde aracı trafikten çekme ve yeni araç için vergi indirim belgesi alma adımlarını içerir.

Adım 1: Hazırlık ve Belgeler

Öncelikle aracınızın hurdaya ayrılmaya uygun olduğundan emin olun ve gerekli belgeleri hazırlayın:

• Borç Kontrolü: Aracınızın MTV borcu veya trafik cezası olup olmadığını kontrol edin. Borç varsa, ödemelisiniz.
• Ruhsat ve Plaka: Aracın tescil belgesi (ruhsat) ve plakaları gereklidir.
• Mülkiyet Belgesi: Araç sahibinin kimlik belgesi. Eğer şirket adına kayıtlıysa, şirket yetki belgeleri.

Adım 2: Hurda Merkezine Teslimat ve Tescilin Silinmesi

Aracın fiziksel olarak trafikten çekilmesi ve söküm/imha işleminin başlaması gerekir:

1. Hurda Kabul Birimi Tespiti: Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yetkilendirilmiş Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) hurda müdürlükleri veya yetkili diğer hurda merkezlerinden randevu alınır.
2. Aracın Teslimi: Aracı bizzat hurda merkezine teslim edin. Araç çekici ile götürülmelidir; muayenesi bitmiş veya sigortası olmayan araçla trafiğe çıkmak yasal değildir.
3. Tescil İşlemi: Hurda merkezi, aracı teslim aldığında “Hurdaya Ayırma Belgesi” düzenler. Bu belge ile Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) veya yetkilendirilmiş Trafik Tescil Büroları aracılığıyla aracınızın trafik tescili resmen silinir. Plakalar bu aşamada iptal edilir.

Adım 3: Teşvik Belgesinin Alınması ve Kullanımı

Tescilin silinmesiyle birlikte, yeni araç alımında kullanacağınız teşvik hakkı doğar:

• Teşvik Belgesi: Tescil işleminin ardından, Maliye Bakanlığı veya GİB tarafından belirlenen usullerle, ÖTV indiriminden yararlanabileceğinize dair bir belge veya kayıt oluşturulur.
• Yeni Araç Alımı: Bu belge/kayıt ile yetkili otomotiv bayisine başvurulur. Bayi, yeni aracın satış faturasını keserken belirlenen teşvik miktarını (ÖTV indirimi olarak) toplam fiyattan düşer.
• Süre Sınırı: Verilen teşvik hakkının belirli bir süre içinde (genellikle 1 yıl) kullanılması zorunluluğu olabilir.

Teşvikin Artıları ve Eksileri: Ne Zaman Mantıklı?

Her ne kadar hurda teşviki cazip görünse de, her eski araç sahibi için en mantıklı seçenek olmayabilir. Kararınızı verirken aşağıdaki değerlendirmeleri yapmalısınız:

Avantajlar (Artıları)

• Mali Yükten Kurtuluş: Trafikten çekildiği anda MTV borçları, zorunlu trafik sigortası ve muayene masrafları sona erer.
• Güvenlik Artışı: Daha yeni, modern güvenlik sistemlerine sahip bir araca geçiş yaparak hem kendi hem de ailenizin güvenliğini artırırsınız.
• Daha Düşük İşletme Maliyeti: Yeni araçlar genellikle daha az yakıt tüketir, arıza riski düşüktür ve egzoz emisyonları daha düşüktür.
• Garanti ve Konfor: Yeni araçların sunduğu fabrika garantisi ve modern konfor özellikleri önemli bir artıdır.

Dezavantajlar (Eksileri)

• Piyasa Değerinden Kayıp Riski: Eğer aracınızın piyasa değeri, devletin verdiği teşvik miktarından yüksekse, aracı hurdaya ayırmak yerine satmak daha kârlı olabilir.
• Yeni Araç Alma Zorunluluğu: Teşvik, genellikle nakit para yerine yeni araç alımında indirim olarak verildiği için, yeni araç almayı planlamayanlar için faydasızdır.
• Sınırlı Model Seçeneği: Teşvikten yararlanılacak yeni araçların silindir hacmi ve fiyat baremi genellikle sınırlıdır. Yüksek hacimli veya lüks araçlar bu teşviğin kapsamına girmeyebilir.
• Sürecin Bürokratik Yönü: Hurdaya ayırma, tescil silme ve teşvik belgesi alma süreçleri zaman alıcı olabilir.

Karar Verme Kılavuzu: Ne Zaman Hurdaya Ayırmalı?

Aracınızı hurdaya ayırma kararı, aşağıdaki üç kritere göre değerlendirilmelidir:

1. Yüksek Tamir Maliyeti: Eğer aracınızın muayeneden geçmesi için yapılması gereken tamiratların (kaporta, egzoz sistemi, frenler vb.) maliyeti, aracın güncel piyasa değerinin %30-40’ını aşıyorsa, hurdaya ayırmak mantıklı olabilir.
2. Sürekli Arıza: Yaşı gereği sürekli arıza çıkaran, yolda bırakan ve güvenli sürüşü tehlikeye atan bir araç, artık maliyet değil güvenlik riski oluşturmaya başlamıştır.
3. Yeni Araç Planı: Yeni bir araç almayı bütçeleyen ve teşvik indirimini kullanarak ÖTV avantajından yararlanmak isteyenler için bu fırsat kaçırılmamalıdır.

Hurda Teşviki Hakkında Sık Yapılan Hatalar ve Yanılgılar

Hurda araç teşviki sürecinde araç sahiplerinin sıkça düştüğü bazı yanlış anlamalar ve hatalar bulunmaktadır:

Hata 1: Teşviki Nakit Para Sanmak

Gerçek: Hurda teşviki genellikle nakit ödeme değildir. Yeni araç alımında, aracın ÖTV tutarından mahsup edilen bir vergi indirimidir. Hurdaya ayrılan araç için sadece hurda merkezinin metal karşılığı olan sembolik bir bedel ödenir.

Hata 2: Araçtaki Tüm Borçların Silineceğini Düşünmek

Gerçek: Teşvik sadece MTV borçlarını silmek için kullanılabilir. Trafik cezaları, otoyol/köprü geçiş ihlali cezaları veya icralık borçlar varsa, bunlar teşvik sürecinden önce mutlaka ödenmelidir.

Hata 3: Hurdaya Ayrılan Aracı Tekrar Kullanmaya Çalışmak

Gerçek: Hurdaya ayrılan aracın tescili resmen silinir ve plakaları iptal edilir. Bu araçlar bir daha trafiğe çıkamaz, satılamaz veya sigortalanamaz. Tescili silinmiş bir aracı tamir edip satmaya çalışmak yasa dışıdır ve ağır cezaları vardır.

Hata 4: Teşvik Hakkını Hemen Kullanmak Zorunda Olmak

Gerçek: Genellikle teşvik hakkının belirli bir kullanım süresi vardır (örneğin 1 yıl). Bu süre dolmadan yeni aracı almalısınız. Süre bittikten sonra teşvik hakkı yanabilir. Bu süreyi Maliye Bakanlığı tebliğinden teyit edin.

Sonuç: 2025 Hurda Teşviki Kararınızı Nasıl Vermelisiniz?

Hurda araç teşviki 2025 düzenlemesi, Türkiye’deki yaşlı araçların modern ve güvenli modellerle değişimi için önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu süreçte başarılı o

lmak için, duygusal bağlarınızı bir kenara bırakarak tamamen maliyet-fayda analizi yapmanız gerekir.

Temel Çıkarımlar ve Eylem Planı

1. Resmî Duyuruları Takip Edin: 2025 şartları kesinleştiğinde, Maliye Bakanlığı ve GİB’in resmi tebliğlerini inceleyerek teşvik miktarı, yaş sınırı ve geçerlilik süresi gibi detayları kesinleştirin.
2. Piyasa Değerini Belirleyin: Aracınızın hurda teşviki olmaksızın piyasada ne kadar ettiğini netleştirin. Teşvik miktarını bu değerle karşılaştırın.
3. Yeni Araç Bütçesini Planlayın: Teşvik, sadece yeni araç alımında kullanılacaktır. Yeni bir araç alabilecek finansal yeterliliğiniz varsa teşvik avantajlıdır.
4. Eksiklikleri Giderin: Eğer kararınız hurdaya ayırmaksa, süreç başlamadan önce mutlaka aracınızın MTV borçlarını ve varsa trafik cezalarını kapatın.

Unutmayın, araç alım ve satım kararları Yüksek Maliyetli Kararlar (YMYL) kapsamındadır. Nihai kararı vermeden önce, her zaman yetkili mali müşavirlerden veya otomotiv bayilerinden profesyonel destek almanız, doğru finansal adım için en güvenilir yoldur.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Hurdaya ayrılan araçlar tekrar trafiğe çıkabilir mi?

Hayır, hurda teşvikinden faydalanılarak tescili silinen ve hurdaya ayrılan araçlar, bir daha hiçbir şart altında tamir edilerek, tadil edilerek veya parçaları değiştirilerek trafiğe geri çıkamaz. Bu araçlar imha edilmek üzere sisteme kaydedilir.

Hurda teşviki sadece yerli üretim araçlar için mi geçerlidir?

Geçmiş uygulamalarda teşvik, hem yerli hem de ithal araçlar için geçerli olmuştur; ancak teşvikin uygulandığı yeni aracın motor silindir hacmi ve emisyon standartları genellikle sınırlandırılmıştır. Yerli üretim teşvikini artırmak amacıyla ek avantajlar tanımlanabilir.

Hurdaya ayırdığım aracı başka birinin alacağı yeni araç için kullanabilir miyim?

Teşvik hakkı, genellikle aracı hurdaya ayıran kişinin kendi adına veya kan bağı olan birinci derece yakınları (eş, anne, baba, çocuklar) adına yeni araç alımında kullanılabilir. Üçüncü şahıslara devri mümkün değildir.

Aracımı hurda merkezine götürme masrafı kime aittir?

Aracın hurda merkezine (MKE veya yetkili diğer birimler) teslimat masrafları genellikle araç sahibine aittir. Bu, çekici ücreti veya yakıt masrafını kapsayabilir. Bu maliyeti toplam kazanç hesabınızdan düşmeniz gerekir.

Hurda teşviki ile alacağım yeni aracın Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ne olacak?

Hurda teşviki, sadece ÖTV indirimini kapsar. Yeni aracın MTV tutarı, aracın yaşı, silindir hacmi ve değeri baz alınarak normal tarifeye göre hesaplanmaya başlar ve sahibi tarafından ödenmelidir.

Eğer aracım 20 yaşından büyükse daha fazla teşvik alır mıyım?

Geçmiş uygulamalarda, aracın yaşı arttıkça (örneğin 20 yaş ve üzeri için) uygulanan teşvik miktarı veya indirim oranı artırılmıştır. 2025 düzenlemesinde de daha eski araçların teşvikten daha fazla faydalanması beklenir, ancak kesin rakamlar resmi tebliğ ile açıklanacaktır.