Türkiye’de araç sahiplerinin en çok merak ettiği ve ihmal edildiğinde yüksek cezalarla karşılaşılan konuların başında araç muayene periyotları gelir. Muayene, sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda aracınızın trafikte güvenli bir şekilde hareket ettiğinden emin olmanın da temel yöntemidir.
Bu makale, 31 Aralık 2025 itibarıyla güncel mevzuatlara dayanarak, Türkiye’de hangi araç tipinin kaç yılda bir muayeneye girmesi gerektiğini detaylıca açıklamaktadır. Ayrıca muayene sürecine nasıl hazırlanmanız gerektiğini, yeni araçların periyotlarını ve süre aşımında karşılaşacağınız riskleri adım adım inceleyeceğiz. Amacımız, oto.net.tr okuyucularının muayene süreçlerini eksiksiz ve stressiz bir şekilde tamamlamalarını sağlamaktır.
Unutmayın, araç muayenesi araçtaki potansiyel güvenlik risklerini ortaya çıkarır. Bu nedenle muayene süreçlerini ciddiye almak, hem kendi can güvenliğiniz hem de trafikteki diğer insanların güvenliği için hayati önem taşır.
Türkiye’de Araç Muayene Zorunluluğu ve Amacı
Araç muayenesi (Periyodik Teknik Muayene), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında zorunlu tutulmuştur. Bu kontrol süreci, Türkiye’de yetkili kuruluş olan TÜVTÜRK istasyonlarında gerçekleştirilir. Muayenenin temel amacı, araçların trafik güvenliği ve çevre sağlığı standartlarına uygunluğunu tespit etmektir.
Muayenenin Kapsamı
Muayene sırasında yüzlerce farklı nokta kontrol edilir. Bu kontroller, aracınızın temel işlevlerini yerine getirdiğinden emin olmak için kritik öneme sahiptir. Kontrollerin odak noktaları genellikle şunlardır:
- Güvenlik Sistemleri: Fren sistemi performansı (disk, balata, hidrolik), direksiyon sistemi boşluğu ve tepkisi.
- Şasi ve Taşıyıcılar: Şasinin durumu, dingil, jant ve lastiklerin uygunluğu.
- Aydınlatma ve Sinyalizasyon: Tüm dış aydınlatma elemanlarının (far ayarı, sinyaller, stop lambaları) çalışır durumda olması.
- Çevresel Etki: Egzoz gazı emisyon ölçümünün standartlara uygun olması (ayrı bir belge gereklidir).
- Ekipmanlar: İlk yardım çantası, yangın tüpü ve reflektörlerin mevcut ve standartlara uygun olması.
Araç Muayene Periyotları: Kaç Yılda Bir Yapılmalıdır?
Araç muayene periyotları, aracın tipine, kullanım amacına ve yaşına göre değişiklik gösterir. Türkiye’deki genel periyotlar, 31.12.2025 tarihi itibarıyla aşağıdaki gibidir:
1. Hususi (Binek) Otomobiller ve Römorkları
En yaygın kullanılan araç kategorisidir. Hususi binek otomobiller ve bunların küçük römorkları için periyotlar şöyledir:
- İlk Muayene: Araç tescil tarihinden itibaren 3 yıl sonra yapılır.
- Sonraki Muayeneler: İlk muayeneden sonra her 2 yılda bir tekrar edilmelidir.
- Örnek: 2025 yılının Mart ayında sıfır alınan bir binek araç, ilk muayenesine Mart 2028’de girmelidir. Sonraki muayenesi Mart 2030’da olacaktır.
2. Resmi ve Ticari Amaçla Kullanılan Araçlar
Taksi, otobüs, kamyonet, kamyon, ticari plakalı minibüsler, çekiciler, özel amaçlı taşıtlar (ambulans, itfaiye) ve bunların römorkları bu kategoriye girer.
- İlk Muayene: Araç tescil tarihinden itibaren 1 yıl sonra yapılır.
- Sonraki Muayeneler: İlk muayeneden sonra her yıl (yılda bir kez) tekrar edilmelidir.
3. Motosiklet ve Motorlu Bisikletler
İki veya üç tekerlekli motorlu araçlar için periyotlar, binek otomobillere benzerdir:
- İlk Muayene: Tescil tarihinden itibaren 3 yıl sonra.
- Sonraki Muayeneler: İlk muayeneden sonra her 2 yılda bir.
4. Traktörler ve Diğer Tarım Araçları
Traktörler (römorklu ve römorksuz), tarım ve orman traktörleri için periyotlar:
- İlk Muayene: Tescil tarihinden itibaren 3 yıl sonra.
- Sonraki Muayeneler: İlk muayeneden sonra her 2 yılda bir.
Önemli Not: Yaş Hesaplaması
Muayene süresi hesaplamasında esas alınan tarih, aracın trafik tescil belgesinde (ruhsat) belirtilen ilk tescil tarihidir. Aracın yaşı gün bazında değil, yıl bazında hesaplanır.
Yeni Araçlar ve İlk Muayene Süreci
Sıfır kilometre araç satın alanlar, ilk muayene için genellikle üç yıllık rahat bir süreye sahiptir. Ancak bu süre zarfında dikkat edilmesi gereken bazı önemli hususlar bulunmaktadır.
İlk 3 Yıl: Muayeneden Muafiyet Yanılgısı
Her ne kadar binek araçlar ilk üç yıl muayeneden muaf olsa da, trafikteki denetimlerde aranan belgelerde herhangi bir eksiklik olmamalıdır. Ayrıca aracın temel bakım ve güvenliğinden bu süre zarfında da tamamen araç sahibi sorumludur.
Egzoz Emisyon Ölçümü Zorunluluğu
Araç muayenesi, Egzoz Emisyon Ölçümünden ayrı bir süreçtir ve ayrı bir belge gerektirir. Ölçüm periyotları şöyledir:
- Yeni Araçlar (Binek): İlk 3 yıl sonunda ölçüm yapılır.
- Sonraki Periyot: Daha sonraki dönemlerde, binek araçlar için her 2 yılda bir, ticari araçlar için ise yılda bir kez ölçüm yapılması zorunludur.
Muayene istasyonuna gitmeden önce (özellikle binek araçlar 3 yaşını doldururken) geçerli bir Egzoz Emisyon Ölçüm Kartı’nın veya belgesinin yanınızda olması gerekir. Aksi takdirde, aracınız muayeneden “hafif kusur” yerine “ağır kusur” alabilir veya ek süre gerektiren bir durum oluşabilir.
Muayene Süresini Geçirmenin Sonuçları ve Yaptırımlar
Araç muayene tarihinizi atlamak, hem yasal hem de maddi açıdan ciddi sonuçlar doğurabilir. Muayenesiz araçla trafiğe çıkmak yasaktır ve bu kuralın ihlali durumunda uygulanan yaptırımlar oldukça ağırdır.
1. Trafik Para Cezaları
Trafik denetimlerinde muayenesi yapılmamış bir araç tespit edilirse, 2918 sayılı Kanun’un ilgili maddesi uyarınca araç sahibine idari para cezası uygulanır. Bu cezalar, 2025 sonu itibarıyla belirlenen tarifelere göre oldukça yüksek miktarlara ulaşabilir ve her yıl düzenli olarak artırılmaktadır.
- Ceza Uygulaması: Muayenesiz araçla yola çıkmanın yanı sıra, süresi dolmuş her ay için gecikme zammı muayene ücretine eklenir.
2. Trafikten Men Edilme Riski
Muayenesiz olduğu tespit edilen araçlar, en yakın muayene istasyonuna kadar gitmesine izin verildikten sonra, muayene yapılana kadar trafikten men edilebilir. Bu durum, aracın bağlanması ve ek çekici maliyetleri anlamına gelebilir.
3. Sigorta Kapsamında Yaşanabilecek Sorunlar
Bu, en kritik risklerden biridir. Kasko veya Trafik Sigortası poliçeleri, aracın yasal olarak trafiğe çıkma yeterliliğini şart koşar. Muayenesi olmayan bir araç kaza yaptığında, sigorta şirketleri kaza incelemesi sırasında muayenesizliği bir kusur olarak değerlendirebilir ve hasar ödemelerinde indirime gidebilir veya ödemeyi reddedebilir.
Güvenlik Uyarısı: Muayenesiz araçlar, farkında olmadığınız fren veya direksiyon kusurları nedeniyle trafik kazası riskini artırır. Yasal sorumluluktan önce, can güvenliğiniz için muayene tarihlerine dikkat ediniz.
2025 Sonrası Muayene Hazırlığı İçin Pratik İpuçları
Muayeneden tek seferde geçmek, hem zamandan hem de maliyetten tasarruf etmenizi sağlar. Muayene randevunuzdan önce aracınızı basitçe kontrol edebileceğiniz birkaç temel adım mevcuttur:
Adım 1: Gerekli Belgeleri Kontrol Edin
Muayene istasyonuna gitmeden önce şu belgelerin tam ve eksiksiz olduğundan emin olun:
- Trafik Tescil Belgesi (Ruhsat).
- Trafik Sigortası Poliçesi (Geçerli ve güncel olmalı).
- Egzoz Emisyon Ölçüm Belgesi (Geçerlilik süresini kontrol edin).
- Kimlik Belgesi.
Vergi, trafik cezası ve OGS/HGS borcunuzun olmaması gereklidir. Bu borçlar muayene öncesinde kontrol edilir ve borç varsa muayene işlemi başlatılamaz.
Adım 2: Aydınlatma ve Sinyalizasyon Kontrolü
Aydınlatma kusurları, muayeneden kalmanın en yaygın nedenlerindendir. Araçtaki tüm ışıkların doğru çalıştığından emin olun:
- Uzun ve kısa farlar.
- Sinyaller (Ön, yan ve arka).
- Fren lambaları (Üçüncü fren lambası dahil).
- Geri vites lambaları.
- Plaka aydınlatması.
Far ayarlarınızın bozuk olması da ağır kusur sayılabilir. Far ayarı kontrolünü güvendiğiniz bir serviste yaptırmanız önerilir.
Adım 3: Temel Güvenlik Ekipmanları
Muayene sırasında zorunlu olan ekipmanların tam ve kullanılabilir durumda olması gerekir:
- İlk Yardım Çantası: İçeriğinin eksiksiz ve son kullanma tarihlerinin geçerli olması.
- Yangın Söndürücü: Aracın sınıfına uygun boyutta ve dolu olması, son kullanma tarihinin geçmemiş olması. Ticari araçlarda bu daha sıkı denetlenir.
- İki Adet Üçgen Reflektör: Kullanılabilir durumda olmalı.
Adım 4: Lastik ve Jant Kontrolü
Lastiklerin diş derinlikleri yasal sınır olan 1.6 mm’nin üzerinde olmalı ve lastiklerde ciddi yırtık, kabarma veya kesikler bulunmamalıdır. Eğer kış lastiği zorunluluğunun olduğu bir dönemde muayeneye giriyorsanız, bu zorunluluğa uyulup uyulmadığı kontrol edilir.
Kritik Güvenlik Kontrolleri ve Muayene Başarısı
Muayene sırasında belirlenen kusurlar; ‘Hafif Kusur’, ‘Ciddi Kusur’ veya ‘Ağır Kusur’ olarak sınıflandırılır. Amacınız, muayeneden ya kusursuz ya da sadece hafif kusurlarla geçmektir. Ağır ve ciddi kusurlar aracın muayeneden kalmasına neden olur ve size tamir için 30 günlük ek süre tanınır.
Fren Sistemi
Fren sisteminin performansı muayenenin en önemli aşamasıdır. Frenlerin farklı akslarda dengeli çalışması gerekir. Özellikle el freni ve servis freninin tutuş gücü ölçülür. Balata veya disk aşınmaları, hidrolik kaçakları ya da fren hortumlarının çatlaması ciddi kusur veya ağır kusur olarak değerlendirilir.
Direksiyon Sistemi ve Süspansiyon
Direksiyon sistemindeki aşırı boşluk, aks körüklerinin yırtık olması veya rot başlarında oynama olması hayati güvenlik riskleri taşır ve muayeneden kalma sebebidir. Süspansiyon sistemi testi sırasında amortisörlerin sızdırma yapıp yapmadığı ve yayların durumu kontrol edilir.
Tadilatlı Araçlar: Proje Zorunluluğu
Eğer aracınızda yasalara uygun olsa bile tadilat yaptıysanız (örneğin LPG/CNG dönüşümü, koltuk sökme/ekleme, motor değişimi vb.), bu tadilatların mutlaka ruhsata işlenmiş olması ve tadilat projesinin muayeneye giderken yanınızda olması gerekir. Ruhsata işlenmemiş tadilatlar (örneğin yasa dışı DPF iptali veya cam filmi) direkt ağır kusur nedenidir.
Uzman Görüşü: Eğer aracınızda uzun süredir giderilemeyen bir ses, titreşim, fren pedalında yumuşama veya direksiyonda boşluk hissediyorsanız, muayeneye gitmeden önce mutlaka profesyonel bir serviste bu sorunları çözdürün. Güvenlik kritik sistemlerde risk almayın.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Muayene tarihi nasıl öğrenilir?
Araç muayene tarihinizi e-Devlet kapısı üzerinden veya TÜVTÜRK’ün resmi web sitesinde araç ruhsat bilgilerinizi (plaka ve tescil belgesi) girerek öğrenebilirsiniz. Ayrıca ruhsatınızda yer alan son muayene tarihine ilgili periyodu (2 yıl veya 1 yıl) ekleyerek de hesaplama yapab
ilirsiniz.
Muayene randevusu ne zaman alınmalıdır?
Muayene süreniz dolmadan en az 1-2 hafta önce randevu almanız önerilir. Özellikle büyük şehirlerde yoğunluk nedeniyle son güne bırakmak, hem ceza riskini artırır hem de istediğiniz istasyonda yer bulmanızı zorlaştırabilir.
Muayenesiz araç satılabilir mi?
Evet, muayenesi geçikmiş araçlar noter vasıtasıyla satılabilir ve devredilebilir. Ancak, yeni sahibi aracı trafiğe çıkarmak veya tescil işlemlerini tamamlarken muayeneyi yaptırmak zorundadır. Muayenesiz araç alıcılar için potansiyel bir sorun teşkil ettiğinden, satış fiyatını etkileyebilir.
Egzoz Emisyon ölçümü ayrı bir ücret midir?
Evet, Egzoz Emisyon ölçümü, Periyodik Teknik Muayene ücretinden bağımsız ve ayrı bir ücrete tabidir. Bu ölçümü muayene istasyonlarında veya yetkilendirilmiş diğer noktalarda yaptırabilirsiniz.
Muayeneden kalırsam ne kadar ek süre verilir?
Aracınızın muayeneden “Ağır Kusur” veya “Ciddi Kusur” alması durumunda, eksiklikleri gidermeniz için 30 günlük ek süre tanınır. Bu süre içinde aynı istasyonda yapılacak ilk tekrar muayenesi ücretsizdir. 30 günü aşarsanız veya ikinci tekrar muayenede de geçemezseniz, tam ücret ödeyerek baştan muayeneye girmek zorundasınız.
Tadilat yaptırdım, muayeneye ne zaman gitmeliyim?
Aracınızda teknik bir tadilat (örneğin LPG montajı, renk değişimi, motor değişimi) yaptıysanız, tadilatı takip eden 1 ay içinde ruhsata işletmek zorundasınız. Bu işlemden sonra, tadilatın uygunluğunu onaylamak için en kısa sürede muayeneye girilmesi gerekir. Tadilat muayenesi, periyodik muayene yerine geçer.
Sonuç ve Özet
Araç muayenesi, trafikteki can ve mal güvenliği açısından vazgeçilmez bir denetimdir. Türkiye’de araç muayene kaç yılda bir sorusunun cevabı, aracınızın tipine göre netleşir:
- Hususi binek araçlar ve motosikletler: İlk 3 yıl, sonraki dönemlerde 2 yılda bir.
- Ticari, resmi ve diğer tüm araçlar: Yılda bir kez.
Muayene sürecinizi 2026 yılına girmeden önce planlamak ve randevunuzdan önce aracınızın temel güvenlik sistemlerini (fren, direksiyon, aydınlatma) kontrol ettirmek, olası ağır kusurlardan kaçınmanızı sağlayacaktır. Yasal yükümlülüklerinizi yerine getirmek ve olası para cezalarından korunmak için muayene tarihlerinizi asla ertelemeyin.
