Otomobil piyasasında cazip fiyatlarıyla dikkat çeken, ancak beraberinde büyük soru işaretleri getiren bir kavram vardır: pert kaydı. Birçok araç sahibi, düşük bütçeyle araç sahibi olmak isterken, pert kaydı olan araçların cazibesine kapılabilir. Ancak bu kararın ardında yatan hukuki, teknik ve finansal riskleri tam olarak anlamadan adım atmak, büyük pişmanlıklara yol açabilir.
oto.net.tr olarak hazırladığımız bu detaylı rehberde, pert kaydının ne anlama geldiğini, bir aracın nasıl “perte çıktığını” ve en önemlisi, pert araç alınır mı sorusunun cevabını teknik bir uzmanlık seviyesinde analiz edeceğiz. Amacımız, size sadece maliyetleri değil, aynı zamanda trafik güvenliğinizi ve gelecekteki satış potansiyelinizi etkileyecek tüm kritik bilgileri sunmaktır.
Unutmayın ki araç alım satım kararları kişisel ve finansal riskler içerir. Burada sunulan bilgiler, teknik rehberlik sağlamayı amaçlar ve yüksek riskli tamiratlarda mutlaka uzman bir servise başvurmanızı öneririz.
Pert Kaydı Kavramının Hukuki ve Teknik Tanımı
Otomotiv jargonunda sıklıkla kullanılan “pert” terimi, aslında sigortacılık hukukundan türemiş bir ifadedir. Bir aracın pert kaydı alması, o aracın bir kaza sonucunda gördüğü hasarın, sigorta şirketine göre ekonomik olarak tamir edilemeyecek düzeyde olduğunu gösterir.
Pert Kaydı ve Ağır Hasar Kaydı Arasındaki Kritik Fark
Türkiye’deki Tramer (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) kayıtlarında sıklıkla karşımıza çıkan iki terim, “ağır hasar” ve “pert” (tam hasar) kaydıdır. Bu iki kavram genellikle karıştırılsa da, teknik ve hukuki açıdan büyük farklılıklar taşır.
Ağır Hasar Kaydı (Çok Hasarlı)
- Araç, onarılabilir durumdadır.
- Hasar miktarı, aracın rayiç bedelinin genellikle %40 ile %70’i arasındadır.
- Sigorta şirketi, hasar bedelini öder ve araç sahibi aracı tamir ettirerek kullanmaya devam edebilir.
- Bu durum, gelecekteki değer kaybını ciddi şekilde etkiler, ancak araç trafikte kalmaya devam eder.
Pert Kaydı (Tam Hasar / Hurda)
- Bu, bir aracın tamir masraflarının, kaza tarihindeki piyasa rayiç bedelinin belirli bir yüzdesini (Türkiye’de genellikle %70 ve üzeri) aşması durumudur.
- Sigorta şirketi, aracı “ekonomik total kayıp” olarak kabul eder.
- Sigorta şirketi, araç sahibine kasko poliçesi veya trafik sigortası teminatı kapsamında aracın rayiç bedelini öder.
- Pert olan aracın ruhsatı ve anahtarları sigorta şirketine geçer. Şirket, aracı ya “hurda” olarak satışa çıkarır (trafikten çekilmiş) ya da “kurtarılmış değer” adı altında tekrar satışa sunar (onarımla trafiğe çıkacak).
Sonuç: Ağır hasarlı araçlar yasal olarak onarılıp trafiğe çıkabilirken, pert kaydı olan araçlar (özellikle hurdaya ayrılanlar), trafikten tamamen men edilme riski taşır veya çok daha kapsamlı, şasiyi etkileyen onarım gereksinimleri demektir.
Pert Kararının Teknik Eşiği: %70 Kuralı
Sigorta şirketleri, bir aracın perte çıkıp çıkmayacağına karar verirken temel olarak “rayiç bedel” kuralını uygular. Rayiç bedel, aracın kaza anındaki piyasa değeridir. Bu değer, TSB (Türkiye Sigorta Birliği) tarafından belirlenen güncel piyasa koşulları ve emsal araç fiyatları dikkate alınarak saptanır.
Eğer aracın tahmini onarım maliyeti, aracın rayiç bedelinin %70 veya daha fazlasına ulaşıyorsa, sigorta şirketi ekonomik olarak tamir yerine total kayıp yolunu tercih eder. Bu eşik, sigorta şirketi ve poliçe türüne göre küçük farklılıklar gösterebilir, ancak %70 genellikle standart kabul edilir.
Örnek Senaryo: Piyasa değeri 500.000 TL olan bir araç, kaza sonucu 360.000 TL onarım masrafı gerektiriyorsa. 360.000 TL / 500.000 TL = %72. Bu durumda araç perte çıkarılır, çünkü masraf %70 eşiğini aşmıştır. Sigorta şirketi, 500.000 TL’yi araç sahibine ödeyerek aracın enkazını (hurdasını) devralır.
Tramer Kayıtları ve Pert İşlemi Nasıl Gerçekleşir?
Pert kaydının oluşumu, rastgele bir karar değil, sigorta eksperi tarafından yürütülen detaylı bir süreçtir. Bu süreç, Tramer sistemine işlenir ve araç geçmişinin kalıcı bir parçası haline gelir.
Hasar Tespit Süreci ve Ekspertiz Raporu
Kaza sonrasında sigorta şirketi tarafından görevlendirilen bağımsız eksper, aracı inceler. Eksper, hasarın boyutunu, hangi parçaların onarılması gerektiğini, hangi parçaların değiştirilmesi gerektiğini belirler ve buna dayanarak bir onarım maliyet tablosu hazırlar. Bu süreçte dikkat edilen temel noktalar şunlardır:
- Yapısal Hasar: Şasi, podye, direkler gibi aracın taşıyıcı iskeletindeki hasarlar. Bu tip hasarlar, onarılsa dahi aracın fabrika çıkışı güvenlik standartlarını geri getirmekte zorluk yaratabilir.
- Parça Maliyetleri: Özellikle hava yastığı sistemleri, motor veya şanzıman gibi pahalı ana bileşenlerin hasar görmesi pert kararını hızlandırır.
- İşçilik Süresi: Uzun süreli ve karmaşık işçilik gerektiren onarımlar maliyeti yükseltir.
Eğer eksper, maliyetin %70 eşiğini aştığını tespit ederse, araç “pert total” (tam hasar) olarak raporlanır ve bu bilgi Tramer sistemine işlenir.
Hurdaya Ayırma (Trafikten Çekme) İşlemi
Pert kaydı alan bir araçla ilgili iki temel durum söz konusudur:
1. Hurdaya Ayrılma (Kesin Çekme)
Aracın hasarı o kadar büyüktür ki, onarılması güvenlik açısından imkansızdır veya çok maliyetlidir. Sigorta şirketi aracı hurda statüsünde satar. Bu araçlar, trafikte kullanılmak üzere ruhsat alamazlar. Hurda belgesi ile sadece yedek parça olarak değerlendirilebilirler.
2. Kurtarılmış Değer Satışı (Onarım Amaçlı)
Sigorta şirketi, pert olan aracın enkazını bir açık artırma veya ihale yoluyla satışa sunar. Bu ihaleleri genellikle oto tamirhaneleri, galeriler veya yüksek risk alarak düşük maliyetle araç sahibi olmak isteyen bireyler kazanır. Aracı satın alan kişi, gerekli onarımları yaparak tekrar trafiğe çıkarmayı hedefler. Ancak bu durumda, araç ruhsatında kalıcı olarak “pert kaydı vardır” ibaresi yer almaya devam eder.
Bu süreç, pert kaydı nedir sorusunun en kritik cevabını oluşturur: Pert kaydı, aracın geçmişte yüksek düzeyde yapısal hasar gördüğünün kalıcı bir kanıtıdır.
Pert Araç Alınır Mı? Avantajlar ve Gerçekçi Fırsatlar
Peki, bunca riske rağmen pert kayıtlı bir araç almak mantıklı olabilir mi? Cevap, kullanım amacınıza, bütçenize ve en önemlisi hasarın niteliğine bağlı olarak “Evet” veya “Hayır” olabilir. Riskleri minimuma indirmek için profesyonel bir yaklaşım şarttır.
Düşük Satın Alma Maliyeti
Pert kaydı olan araçların en büyük çekiciliği, piyasa değerinin oldukça altında fiyatlandırılmasıdır. Hasarsız emsallerine göre %30 ila %50 oranında daha ucuza satılabilirler. Eğer bütçeniz kısıtlıysa ve daha yüksek model/segment bir araca sahip olmak istiyorsanız, bu tür bir araç cazip gelebilir.
- Bütçe Optimizasyonu: Daha düşük fiyata daha iyi donanım veya daha genç bir model elde etme imkanı sunar.
- Proje Araçları: Eğer oto tamiri konusunda yetkinseniz veya güvendiğiniz bir tamir ekibiniz varsa, ufak tefek hasarları kendiniz onararak maliyeti daha da düşürebilirsiniz.
Kozmetik Hasar Karşısında Yapısal Hasar
Bazı araçlar, aslında şasi hasarı almadığı halde, pahalı kaporta, far, tampon ve elektronik aksam hasarları nedeniyle perte çıkabilir. Örneğin, lüks bir aracın sadece farları ve tamponları, rayiç bedelin %70’ine ulaşabilir. Eğer pert kaydı bu tür “kozmetik” ve kolayca değiştirilebilen parçalardan kaynaklanıyorsa ve şasi bütünlüğü bozulmadıysa, bu nispeten daha az riskli bir alım olabilir.
Ancak bu durumun tespiti için sadece Tramer kaydına bakmak yetmez. Mutlaka detaylı bir eksper raporu ve profesyonel şasi ölçümü gereklidir.
Pert Araç Almanın En Büyük Riskleri ve Gizli Tehlikeler
Düşük fiyatın cazibesi, genellikle göz ardı edilen yüksek riskleri de beraberinde getirir. Pert araç alınır mı sorusunun cevabı, genellikle bu risklerin büyüklüğüne bağlıdır.
Yapısal Bütünlük ve Şasi Hasarları (Kritik Güvenlik Riski)
Pert kaydı, genellikle aracın hayati taşıyıcı sistemlerinin ağır hasar gördüğü anlamına gelir. Şasi (ana iskelet), bir aracın çarpışma anındaki enerji dağıtımını yöneten, yolcuları koruyan en temel yapıdır. Şasideki eğilmeler, kaymalar veya çatlaklar ciddi güvenlik sorunları yaratır:
- Pasif Güvenlik Zafiyeti: Şasi düzeltilmiş olsa bile, orijinal fabrika toleranslarına %100 geri dönmek neredeyse imkansızdır. Yeni bir kazada, araç enerjiyi doğru şekilde ememeyebilir, bu da kabin bütünlüğünün bozulmasına ve yolcuların ciddi yaralanmasına neden olabilir.
- Hava Yastığı Sistemleri: Pert kararına yol açan büyük kazalarda, hava yastıkları (Airbag) açılır. Tamir sırasında hava yastığı sistemleri orijinal parçalarla değiştirilmez veya doğru şekilde yeniden programlanmazsa, olası bir kazada çalışmayabilir. Bu, hayati bir güvenlik zafiyetidir.
- Sürüş Dinamikleri: Şasi ve süspansiyon geometrisindeki bozulmalar, aracın yol tutuşunu, direksiyon tepkisini ve lastik aşınma dengesini kalıcı olarak bozabilir.
Uzman Uyarısı: Eğer eksper raporu şasi veya podye gibi ana taşıyıcı sistemlerde kalıcı hasar veya onarım belirtiyorsa, güvenlik riskini en aza indirmek için bu araçlardan uzak durulması şiddetle tavsiye edilir.
İkinci El Pazarındaki Değer Kaybı (Finansal Risk)
Pert kayıtlı bir araç satın alırken düşük fiyat ödediğiniz doğru olsa da, satış aşamasında bu durum size geri dönecektir. Araç ne kadar iyi tamir edilmiş olursa olsun, pert kaydı bilgisi alıcılar için büyük bir caydırıcı faktördür.
- Satış Zorluğu: Normal bir araca göre çok daha uzun sürede ve zorlukla satılır.
- Yüksek Değer Kaybı: Pert araç, hasarsız emsalinin piyasa değerinin %40 ila %60 altında alıcı bulabilir.
- Alıcı Şüphesi: Potansiyel alıcılar, yapılan tamiratlardan ve aracın gizli sorunlarından her zaman şüphe duyacaktır.
Gizli Mekanik ve Elektriksel Sorunlar
Büyük bir kaza sadece dış kaportayı etkilemez; aynı zamanda motor içi titreşimleri, şanzıman bağlantılarını, hassas sensörleri ve karmaşık kablo demetlerini de etkileyebilir.
- Su Hasarı Riski: Kaza sonrası açık kalan motor bölmeleri, elektronik kontrol üniteleri (ECU) ve iç mekan, su veya nem alarak uzun vadede kronik elektrik arızalarına neden olabilir.
- Motor Bağlantıları: Motor kulakları, şanzıman bağlantıları ve egzoz sistemindeki hasarlar, kalıcı titreşimlere ve aşınmaya yol açabilir.
Kasko ve Sigorta Zorlukları
Pert kayıtlı bir araca kasko yaptırmak oldukça zordur ve maliyeti yüksektir. Sigorta şirketleri, yüksek risk grubundaki bu araçları sigortalamaktan kaçınabilir veya sigorta poliçesinde ciddi kısıtlamalara gidebilir:
- Yüksek Primler: Eğer kasko yapmayı kabul eden bir şirket bulursanız, ödeyeceğiniz primler hasarsız bir araca göre çok daha yüksek olacaktır.
- Eksik Teminat: Şirketler, aracın pert geçmişi nedeniyle tamir edilen kısımlar için tam teminat vermeyebilir.
- Yeni Pert Durumu: Eğer bu araçla yeni bir kazaya karışırsanız, sigorta şirketi rayiç bedeli hesaplarken, aracın geçmişindeki pert kaydını ve dolayısıyla düşük piyasa değerini esas alacaktır.
Pert Araç Satın Alırken İzlenmesi Gereken Adım Adım Kılavuz
Eğer tüm riskleri kabul ederek pert araç alınır mı kararına “Evet” diyorsanız, satın alma sürecini son derece dikkatli ve profesyonelce yönetmelisiniz. Bu süreç, sıradan bir ikinci el araç alımından çok daha fazla titizlik gerektirir.
Adım 1: Detaylı Tramer ve Eksper Raporu İncelemesi
Satın almayı düşündüğünüz aracın geçmişini Tramer sistemi üzerinden sorgulayın. Sadece hasar miktarını değil, hasarın oluş şeklini (kaza tipi) ve hasar gören ana parçaları öğrenin.
- Dosya Kodu: Sigorta şirketindeki hasar dosya kodunu talep edin. Bu kod ile hasarın detaylı eksper raporuna ulaşmaya çalışın. Eksper raporu, hasarın hangi bölgelerde yoğunlaştığını (ön, arka, yan) ve şasi ölçümlerini içerir.
- Kasko Geçmişi: Aracın kaç kez kaskodan hasar aldığını kontrol edin. Tek bir büyük pert kaydı, birden fazla küçük hasardan daha net bir resim sunar.
Adım 2: Bağımsız Oto Ekspertiz Şartları ve Şasi Kontrolü
Asla satıcının veya aracı kurumun önerdiği ekspertize güvenmeyin. Kendi seçtiğiniz, tarafsız ve profesyonel bir oto ekspertiz merkezine gidin. Ekspertiz raporunda özellikle şu noktalara odaklanın:
- Şasi Kontrolü: Lazerli şasi ölçüm cihazları ile aracın şasi geometrisinin fabrika toleransları içinde olup olmadığını kontrol ettirin. En ufak bir kayma bile sürüş dinamiğini ve güvenliği etkiler.
- Podye, Kule ve Direkler: Bu taşıyıcı bölgelerdeki kaynak, macun veya boya kalınlığı farklılıkları kritik hasarın göstergesidir.
- Airbag Sistemi: Tüm hava yastıklarının orijinal mi, yoksa tamir görmüş mü (veya dolgu malzemesi kullanılmış mı) olduğunu kontrol ettirin. Bu, hayati bir güvenlik kontrolüdür.
- Onarım Kalitesi: Tamiratta kullanılan parçaların (orijinal, yan sanayi, çıkma) kalitesini ve işçiliğin genel seviyesini değerlendirin.
Adım 3: Ruhsat ve Trafikten Çekme Durumu Kontrolü
Aracın ruhsatını inceleyin. Eğer araç ‘hurda’ statüsünde ise, trafikten çekilmiştir ve trafiğe çıkış izni alması neredeyse imkansızdır. Eğer araç onarılarak tekrar trafiğe çıkarılmışsa, ruhsatında bu durumu belirten bir ibare (genellikle Tramer kayıtlarında görünür) olmalıdır.
Satın alma işleminden önce, aracın vergi borcu, trafik cezaları ve haciz durumlarının olmadığından emin olun.
Adım 4: Fiyatlandırma ve Pazarlık Stratejileri
Pert kayıtlı bir aracın değerini, emsalinin %30-50 altında olarak belirleyin. Ancak asıl fiyat, onarım maliyetleri düşüldükten sonra ortaya çıkar. Ekspertiz raporunda tespit edilen kusurların (örneğin, titreyen şanzıman veya çalışmayan sensörler) tamir maliyetini hesaplayın ve bu tutarı teklifinizden düşürün.
Unutmayın, pert araç fiyatı, piyasa koşulları ne olursa olsun, her zaman ciddi bir indirimle sunulmalıdır. Aksi takdirde, risk aldığınız fiyata değmeyecektir.
Pert Araçların Tamiratı ve Yeniden Yola Çıkma Süreci
Pert kaydı olan bir aracın tekrar trafiğe çıkabilmesi için yapılan onarımların standartları çok yüksektir. Bu onarımlar, basit kaporta işçiliğinin ötesine geçer ve yüksek teknik bilgi gerektirir.
Profesyonel Şasi Düzeltme İşlemleri
Şasi hasarı, en kritik ve en maliyetli onarım alanıdır. Şasi düzeltme, uzman gövde atölyelerinde özel şasi tezgahları (çekme makinesi) kullanılarak yapılır. Bu tezgahlar, şasiyi milimetrik hassasiyetle orijinal ölçülerine geri getirmeyi amaçlar. Ancak bu işlem bile, metalin yorulma (esneme) mukavemetini tamamen geri getiremez.
Önemli Teknik Detay: Modern araçlarda kullanılan yüksek mukavemetli çelik (HSS) ve ultra yüksek mukavemetli çelik (UHSS) malzemeler, tek kullanımlıktır ve kaza sonrası ısıtılıp tekrar şekillendirilemez. Bu parçaların tamir yerine, yetkili servis prosedürlerine uygun olarak kesilip orijinal parçalarla değiştirilmesi (kaynaklanması) gerekir. Yanlış veya amatör tamirat, aracın burkulma direncini kalıcı olarak azaltır.
Hava Yastığı Sistemi ve Elektronik Onarım (KRİTİK GÜVENLİK)
Hava yastıklarının açıldığı durumlarda sadece torbaların değiştirilmesi yetmez. Sistem tamamen sıfırlanmalıdır:
- ECU Değişimi/Sıfırlanması: Hava yastığı kontrol ünitesi (Airbag ECU), kaza verisini kaydeder ve genellikle sıfırlanması veya değiştirilmesi gerekir.
- Sensör Değişimi: Darbe sensörleri, kemer gerdiricileri ve koltuk doluluk sensörleri de kontrol edilmeli ve gerekirse değiştirilmelidir.
GÜVENLİK UYARISI: Airbag sistemi tamirinde asla dolgu malzemesi kullanıldığı bilinen, ucuz veya garantisiz yöntemlere başvurmayın. Hayatınız buna bağlıdır. Onarım işleminin yetkili bir usta tarafından, orijinal veya eşdeğer kalitede parçalarla yapıldığından emin olun.
Onarım Maliyetleri ve Tahminler
Pert araçların onarım maliyetleri, hasarın türüne bağlı olarak büyük farklılıklar gösterir. Kesin fiyat vermek mümkün olmamakla birlikte, genel tahminler şöyledir:
| Hasar Türü | Maliyet Tahmini (Göreceli) | Risk Düzeyi |
|---|---|---|
| Kozmetik ve Kaporta (Hafif Şasi Deformasyonu Yok) | Düşük – Orta (50.000 TL – 150.000 TL) | Düşük/Orta |
| Motor/Şanzıman ve Radyatör Grubu (Şasi Tamiri Gerektiren) | Orta – Yüksek (150.000 TL – 350.000 TL) | Yüksek |
| Kapsamlı Şasi, Podye ve Airbag Sistemleri Onarımı | Çok Yüksek (350.000 TL ve üzeri) | Çok Yüksek (Güvenlik Riski) |
*Bu maliyetler, aracın modeline, parça bulunabilirliğine ve döviz kuruna bağlı olarak hızla değişebilir. Yukarıdaki rakamlar sadece genel bir fikir vermek amacıyla belirtilmiştir.
Pert Kaydı Olan Bir Aracı Satmak Ne Kadar Zordur?
Pert kayıtlı bir aracı satın alma kararı verirken, en başından itibaren aracı satmanın zorluklarını ve olası değer kaybını hesaba katmalısınız. Bu araçlar için alıcı kitlesi çok daha dardır.
Alıcı Güvenini Kazanma Stratejileri
Pert kayıtlı bir aracı satarken şeffaflık anahtardır. Asla geçmişi gizlemeye çalışmayın. Alıcının güvenini kazanmak için aşağıdaki adımları uygulayın:
- Tüm Belgeleri Sunun: Satın aldığınızdaki eksper raporunu, kaza fotoğraflarını ve onarım sürecine ait faturaları ve fotoğrafları potansiyel alıcıya eksiksiz sunun.
- Garanti Verin: Onarım işlemini yapan güvenilir bir ustanız veya servisiniz varsa, yapılan işçiliğin bir kısmına garanti vermesini sağlayın veya bu garantiyi alıcıya aktarın.
- Bağımsız Ekspertize Açık Olun: Alıcının aracı istediği yetkili veya bağımsız bir ekspertiz merkezine götürmesine izin verin.
Gerçekçi Değer Tespiti
Pert kaydının yarattığı değer kaybı sabittir. Emsal araçlar için belirlenen fiyatlar üzerinden değil, pert kayıtlı araç piyasasına göre fiyat belirlemelisiniz. Fiyatı gereğinden fazla yüksek tutmak, aracı aylarca satamamanıza neden olur. Hızlı satış için, indirimli fiyattan da makul bir pazarlık payı bırakmak gerekebilir.
Sık Yapılan Hatalar ve Uzman Tavsiyeleri
Pert araç alım sürecinde, deneyimli alıcıların bile düştüğü bazı yaygın hatalar vardır. Bu hatalardan kaçınmak, finansal kaybınızı ve güvenlik riskinizi minimize eder.
Acele Karar Vermek ve Duygusallık
Düşük fiyat nedeniyle heyecana kapılıp hızlı karar vermek, pert araç alımının en büyük riskidir. Bir pert aracı incelemek için gereken süre, normal bir araçtan en az iki kat daha uzun olmalıdır. Unutmayın, gördüğünüz fiyat, aracın size maliyeti değildir; onarım maliyetlerini eklediğinizde toplam maliyet çok daha yükselebilir.
Yüzeysel Ekspertize Güvenmek
Piyasada “mobil ekspertiz” veya sadece kaporta boya ölçümü yapan yerler bulunmaktadır. Pert araç alımında bu tür yüzeysel kontroller kesinlikle yetersizdir. Şasi ve ana taşıyıcılar, profesyonel bir lift ve lazer ölçüm sistemi ile incelenmelidir. Eğer ekspertiz merkezi şasi ölçümü yapamıyorsa, pert araç için yeterli güvenilirliği sağlamıyordur.
Sigorta Geçmişini Yorumlayamamak
Sadece “pert kaydı var” bilgisine odaklanmak yerine, sigorta şirketinin neden pert kararı verdiğini anlamaya çalışın. Eğer pert kararı, aracın su altında kalması (sel hasarı) veya yangın nedeniyle verilmişse, onarım maliyeti ne olursa olsun, bu araçlar genellikle kronik elektrik ve korozyon sorunları yaşayacağı için risk seviyesi en üst düzeydedir.
Uzman Önerisi: Eğer aracın geçmiş kazası, büyük çaplı bir sel veya yanma durumu içeriyorsa, bu aracı almamak en güvenli karardır.
Ne Zaman Ustaya Gitmeli? (Servis ve Güvenlik Uyarısı)
Pert kayıtlı bir aracın tamiri veya satın alım öncesi incelenmesi söz konusu olduğunda, kişisel bilgi ve tecrübe ne kadar yüksek olursa olsun, daima profesyonel yardım alınmalıdır.
- Teşhis ve Alım Öncesi: Satın alma kararı vermeden önce, aracın şasi ölçümünü yapacak, yetkili servis standartlarında çalışan bağımsız bir kaporta ustasına başvurmak zorunludur.
- Tamirat Sürecinde: Eğer aracı siz tamir ettirecekseniz, özellikle Airbag sistemi, ABS/ESP modülleri ve motor/şanzıman bağlantıları gibi kritik parçaların onarımını sadece markanın teknik standartlarına hakim, güvenilir ve yetkili servislere yaptırın.
Unutulmamalıdır ki, pert kaydı nedir sorusunun yanıtı sadece bir hasar kaydı değil, aynı zamanda aracın gelecekteki güvenilirliğine ve ekonomik değerine dair önemli bir uyarı işaretidir. Kazançlı bir fırsat gibi görünse de, bilginin gücü ve profesyonel destek, bu süreçteki en büyük güvenceniz olacaktır.
Sonuç: Pert Araç Almak Bir Kumar Mı?
Pert kayıtlı bir araç almak, düşük fiyattan yüksek model bir araca sahip olma hayalini gerçekleştirebilir. Ancak bu, beraberinde ciddi güvenlik risklerini, kronik teknik sorunları ve yüksek değer kaybını getirir. Bu nedenle, pert araç alımı, tecrübeli alıcılar için bile riskli bir yatırım olarak görülmelidir.
Pert araç alınır mı? Eğer uzman bir eksper raporu (şasi bütünlüğünü doğrulayan) ve güvenilir bir tamir geçmişi mevcutsa, hasarın kozmetik nedenlerden kaynaklandığı belirlenmişse ve bu yüksek riske karşı yeterli bir fiyat indirimi aldıysanız, düşünebilirsiniz.
Ancak, bütçeniz elveriyorsa, yapısal hasar riski taşımayan, temiz geçmişli bir aracı tercih etmek, uzun vadede size hem finansal hem de güvenlik açısından çok daha büyük bir huzur sağlayacaktır. Unutmayın, trafikteki en değerli varlığınız siz ve sevdiklerinizdir. Güvenliği fiyata değişmeyin.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Pert kaydı olan araçların kaskosu yapılır mı?
Evet, pert kaydı olan araçlara kasko yapılabilir ancak sigorta şirketleri bu araçları yüksek riskli kabul eder. Bu nedenle kasko primleri normal bir araca göre belirgin şekilde daha yüksek olur ve poliçe teminatlarında (özellikle tamir edilen bölgelerde) kısıtlamalar uygulanabilir. Bazı sigorta şirketleri pert geçmişli aracı kasko yapmayı tamamen reddedebilir.
Pert araç tamir edildikten sonra kaydı silinir mi?
Hayır. Araç ne kadar mükemmel tamir edilirse edilsin, Tramer sistemine işlenmiş olan pert kaydı bilgisi kalıcıdır ve ruhsatta görünmeye devam eder. Bu, gelecekteki her alıcı tarafından görülebilecek kalıcı bir geçmiş bilgisidir.
Bir aracın perte çıkması için hasar yüzdesi ne olmalıdır?
Türkiye’de standart sigorta uygulamalarında bir aracın perte çıkması için tamir maliyetinin, aracın kaza anındaki piyasa rayiç bedelinin genellikle %70’ine ulaşması veya bu oranı aşması gerekir. Bu oran, sigorta şirketinin inisiyatifine ve poliçe detaylarına göre küçük değişiklikler gösterebilir.
Pert araç alırken Tramer sorgusunda neye dikkat etmeliyim?
Sadece hasar miktarına değil, hasarın oluş şekline (kaza türü, sel, yangın) ve “ağır hasar” mı yoksa “pert/tam hasar” mı kaydı olduğuna dikkat edin. Ayrıca, aracın trafikten çekme statüsünde olup olmadığını (hurda) kontrol edin. Hurda statüsündeki araçlar yasal olarak trafiğe çıkamaz.
Pert araçların ikinci el piyasa değeri ne kadar düşer?
Pert kayıtlı bir aracın piyasa değeri, hasarsız emsallerine göre genellikle %30 ila %50 oranında daha düşüktür. Hasarın niteliği (şasi veya sadece kaporta) ve onarım kalitesi bu oranı etkileyen temel faktörlerdir.
Sel veya yangından dolayı pert kaydı olan araç alınır mı?
Sel veya yangın nedeniyle pert kaydı almış araçlar, şasi hasarı olmasa bile çok yüksek kronik arıza riski taşır. Su hasarı elektrik tesisatını, sensörleri ve ECU’yu kalıcı olarak bozarken; yangın, metalin mukavemetini ciddi şekilde azaltır. Uzmanlar bu tür pert araçların alınmasını genellikle önermez.
