Otomobil kullanırken deneyimleyebileceğiniz en sinir bozucu durumlardan biri, gaza bastığınız an ile motorun tepki vermesi arasındaki gecikmedir. Özellikle ani hızlanma veya sollama gerektiğinde hayati öneme sahip olan bu tepkisizlik, sadece konforu değil, aynı zamanda sürüş güvenliğini de etkiler. Eğer siz de gaz pedalına basıyorum ama araba geç yanıt veriyor şikayetiyle karşı karşıyaysanız, büyük ihtimalle modern araçların kalbinde yer alan elektronik gaz (Drive-by-Wire) sistemiyle ilgili bir sorun yaşıyorsunuz demektir.
Geleneksel gaz pedalı sistemlerinin aksine, günümüzdeki araçlar genellikle tamamen elektronik kontrol altındadır. Bu sistem, mekanik bir kablo yerine sensörler, kablolar ve Motor Kontrol Ünitesi (ECU) kullanarak gaz kelebeğini yönetir. Bu teknoloji yakıt verimliliğini ve emisyonları optimize ederken, aynı zamanda karmaşık arızalara da yol açabilir.
Bu kapsamlı rehberde, elektronik gaz sebeplerini teknik detaylarıyla inceleyecek, arızanın nereden kaynaklandığını anlamanız için adım adım teşhis yöntemlerini sunacak ve bu tür bir gecikmeyi gidermek için uygulayabileceğiniz güvenilir çözüm yollarını öğreneceksiniz. Amacımız, oto.net.tr okuyucularına dürüst, teknik olarak doğru ve pratik bilgiler sunmaktır. Unutmayın, karmaşık elektronik arızaların tamiri için her zaman yetkili bir servise veya uzman bir teknisyene danışmanız en güvenli yoldur.
Elektronik Gaz Sistemi (E-Gas) Nedir ve Nasıl Çalışır?
Elektronik gaz sistemi, sektörde genellikle “Drive-by-Wire” (DBW) olarak adlandırılır. Bu sistem, sürücünün gaz pedalına yaptığı fiziksel baskıyı direkt olarak gaz kelebeğine iletmez; bunun yerine bu baskıyı dijital bir sinyale dönüştürür.
Drive-by-Wire Sisteminin Bileşenleri
- Gaz Pedalı Konum Sensörü (APS – Accelerator Pedal Sensor): Pedala ne kadar basıldığını algılayan sensördür. Sürücünün niyetini voltaj sinyali olarak ECU’ya iletir.
- Motor Kontrol Ünitesi (ECU/PCM): Bu beyin, APS’den gelen sinyali alır, motor devri, vites konumu, hava sıcaklığı ve yük gibi diğer sensör verileriyle karşılaştırır. Bu verilere dayanarak, motor için ideal gaz kelebeği açısını hesaplar.
- Gaz Kelebeği Gövdesi (Throttle Body): Gaz kelebeği, motorun emdiği hava miktarını kontrol eden valf içerir. Eski sistemlerde kabloyla açılırken, elektronik sistemlerde ECU’dan gelen komutla çalışan bir elektrik motoru (Aktüatör) tarafından açılıp kapatılır.
- Gaz Kelebeği Konum Sensörü (TPS – Throttle Position Sensor): Gaz kelebeğinin gerçekte ne kadar açık olduğunu ECU’ya bildirir (geri bildirim mekanizması).
Gecikme Nasıl Oluşur?
Sürücü gaz pedalına basıyorum dediği anda, bu sinyal milisaniyeler içinde APS üzerinden ECU’ya ulaşır. ECU, bu sinyali işlerken doğal olarak kısa bir hesaplama süresi geçirir (elektronik gaz gecikmesi). Ancak bu gecikme genellikle fark edilemez düzeydedir. Eğer bu gecikme belirgin hale gelirse, bu, sinyalin yolda kaybolduğu, yanlış yorumlandığı veya gaz kelebeğinin ECU komutuna hızlı tepki vermediği anlamına gelir.
Gaz Pedalı Gecikmesinin (Lag) Temel Belirtileri Nelerdir?
Gaz pedalına basıyorum ama araba geç yanıt veriyor şikayeti, yalnızca performans düşüklüğü olarak değil, çeşitli ek semptomlarla da kendini gösterir. Bu belirtiler, sorunun elektronik mi, yoksa mekanik bir yanma problemi mi olduğunu anlamanıza yardımcı olabilir:
1. Ani Hızlanma Sırasında Boşluk Hissi
Durağan halden kalkışta veya yüksek hızda vites küçültüp gaza yüklendiğinizde, motordan beklediğiniz tepkinin gelmemesi veya sadece birkaç saniye sonra gelmesi. Bu durum, özellikle şehir içi trafikte risk yaratabilir.
2. Dengesiz Rölanti veya Dalgalanma
Elektronik gaz sistemi, rölanti devrini dahi kelebek açıklığıyla yönettiği için, sensör arızaları rölanti devrinin sürekli inip çıkmasına veya gereğinden düşük olmasına neden olabilir. Gaz kelebeği gövdesinde biriken kirler bu dalgalanmayı tetikler.
3. Motor Arıza Lambasının Yanması (Check Engine Light – CEL)
Gaz pedalı sensörleri veya kelebek gövdesi aktüatörlerinde ciddi bir elektriksel hata oluştuğunda, ECU arıza kodu kaydeder ve CEL ışığını yakar. Özellikle P0120’den P0124’e kadar olan aralık (TPS/APS devre arızaları) sıklıkla görülür.
4. Pedala Basma Şiddetine Farklı Tepkiler
Gazı çok az okşadığınızda normal tepki alırken, pedala biraz daha sert bastığınızda, arabanın bir an duraksayıp ardından aniden hızlanması (sarsıntılı ivmelenme). Bu, sensörün doğrusal olmayan sinyal göndermesinden kaynaklanır.
Neden Gaz Pedalı Geç Yanıt Veriyor? Ana Teknik Sebepler
Gaz pedalının geç yanıt vermesi, tek bir parçadan kaynaklanmayabilir. Elektronik gaz sisteminde rol oynayan her bileşen, gecikmeye sebep olabilir. İşte en yaygın ve teknik olarak en önemli elektronik gaz sebepleri:
1. Gaz Pedalı Konum Sensörü (APS) Arızası
APS, sürücünün talebini elektrik sinyaline çeviren kritik bir parçadır. Modern araçlarda genellikle iki veya üç adet yedekli sensör bulunur (güvenlik için). Eğer bu sensörlerden biri doğru voltaj sinyali göndermiyorsa veya sinyal kesintiye uğruyorsa, ECU hangi gücün talep edildiğini doğru anlayamaz.
- Sebepler: Sensör içindeki potansiyometrenin aşınması, nem girişi, elektrik tesisatında korozyon veya kablo kopuklukları.
- Sonuç: ECU, çelişkili veriler aldığında güvenlik moduna geçebilir veya en kötü ihtimalle gaz kelebeğine komut göndermeyi duraklatarak geç yanıt vermeye neden olabilir.
2. Gaz Kelebeği Gövdesi (Throttle Body) Sorunları
Gaz kelebeği gövdesi, elektronik gaz sisteminin en çok mekanik strese maruz kalan kısmıdır. Hava girişini kontrol eden kelebek valfinin kendisi veya valfi hareket ettiren elektrik motoru (aktüatör) arızalanabilir.
- Kirlenme: En yaygın sebep, zamanla gaz kelebeği kenarlarında ve valf yuvasında biriken karbon, yağ ve kurum tortularıdır. Bu tortular valfin düzgün kapanmasını veya ECU’nun istediği mikro açıklık ayarını yapmasını engeller. Rölanti ve düşük hızlarda geç yanıt verme sorunu bu kirlenmeden kaynaklanır.
- Aktüatör (Motor) Arızası: Kelebeği hareket ettiren elektrik motoru yandığında veya aşındığında, ECU’dan gelen “Aç” komutuna yavaş veya hiç tepki veremez.
3. Motor Kontrol Ünitesi (ECU) Yazılım veya Bağlantı Sorunları
ECU, tüm verileri işleyen merkezdir. Fiziksel olarak nadiren arızalansa da, yazılımsal hatalar veya güç kaynaklarındaki dalgalanmalar gecikmeye yol açabilir.
- Yazılım Güncelleme İhtiyacı: Bazı araç üreticileri, gaz tepkisini iyileştirmek için ECU yazılım güncellemeleri yayınlar. Eğer aracınız eski bir yazılımla çalışıyorsa, üretici tarafından bilinen bir “lag” yaşayabilirsiniz.
- Konektör Korozyonu: ECU ile gaz kelebeği veya pedal sensörü arasındaki kablo demetlerinde oluşan korozyon, sinyal iletim hızını düşürür veya yanlış sinyal göndermesine sebep olur.
4. Yanlış Hava/Yakıt Karışımı (Dolaylı Sebepler)
Gaz pedalına bastığınızda araba geç yanıt veriyorsa, sorun doğrudan elektronik sistemde olmasa bile, motorun doğru karışımı yapamaması da gecikme yaratır. ECU, kelebekten hava girişi emrini verse bile, yanma doğru gerçekleşmiyorsa performans düşer.
- MAF/MAP Sensörleri: Hava Akış Metre (MAF) veya Mutlak Basınç Sensörleri (MAP), motorun ne kadar hava emdiğini ölçer. Bu sensörler kirlenirse veya arızalanırsa, ECU’ya yanlış hava miktarı bilgisi gider. Sonuç: Yanlış yakıt enjeksiyonu ve motor gücünde gecikme.
- Yakıt Sistemi Basıncı: Yakıt pompası zayıfsa veya yakıt filtresi tıkalıysa, hızlı gaz tepkisi istendiğinde yeterli yakıt sağlanamaz.
5. Fren Anahtarı (Brake Light Switch) Arızası
Güvenlik protokolü gereği, elektronik gaz sistemi, sürücünün aynı anda hem frene hem de gaza basmasını önler (pedal çakışması). Eğer fren anahtarı arızalanırsa ve sürekli frene basılı olduğu sinyalini verirse, ECU gaz kelebeği komutlarını geciktirebilir veya tamamen iptal edebilir. Bu oldukça spesifik bir elektronik gaz sebebi olabilir.
Sorunun Teşhisi ve Adım Adım Kontrol Kılavuzu
Gaz pedalına basıyorum ama araba geç yanıt veriyor şikayetini çözmek için, öncelikle sorunun kaynağını doğru tespit etmelisiniz. İşte evde yapabileceğiniz veya servise gitmeden önce hazırlık amaçlı uygulayabileceğiniz temel teşhis adımları:
Adım 1: Motor Arıza Kodlarını Kontrol Edin (OBD-II)
Motor arıza lambası yanıyorsa, bu en hızlı teşhis yöntemidir. Bir OBD-II tarayıcısı ile araca bağlanarak kayıtlı kodları okuyun. Özellikle şunlara odaklanın:
- P0120 – P0124: Gaz Kelebeği/Pedal Konum Sensörü A/B/C Devre Arızası.
- P2100 – P2110: Gaz Kelebeği Aktüatör Kontrol Sistemi Arızası.
- P0505: Rölanti Hava Kontrol Sistemi Arızası (genellikle kirlenmiş kelebek gövdesi).
Adım 2: Görsel Muayene ve Kablo Kontrolü
Kabloların ve bağlantıların sağlam olduğundan emin olun. Elektronik bileşenlerin bağlantı noktaları neme ve titreşime karşı hassastır:
- Gaz pedalı sensörüne giden kablo demetini inceleyin. Kopuk, ezilmiş veya korozyonlu pinler var mı?
- Gaz kelebeği gövdesine giden soketi çıkarıp kontrol edin. Pinler temiz ve sıkı oturuyor mu?
- Hava filtre kutusu doğru takılmış mı? Hortumlarda büyük çatlak veya vakum kaçağı var mı? (Vakum kaçağı, ECU’nun hava hesaplamasını bozar.)
Adım 3: Gaz Kelebeği Gövdesi Temizliği
Gaz kelebeği gövdesinin kirlenmesi en sık karşılaşılan mekanik sebeptir. Eğer motor arıza kodu yoksa ve rölantide dalgalanma varsa, temizlik ilk denenecek adımdır.
UYARI: Modern elektronik kelebekler çok hassastır. Yanlış temizlik yöntemi veya agresif kimyasallar sensörlere zarar verebilir. Bu işlemi yapacaksanız, gaz kelebeği için özel olarak üretilmiş temizleyici spreyler kullanın ve kelebek valfini elinizle zorlamaktan kaçının.
Adım 4: Canlı Veri Okuma (Uzman Teşhisi)
En kesin teşhis, aracı çalışırken canlı veri akışını izlemektir. Profesyonel bir tarayıcı ile şunlar kontrol edilir:
- APS Voltajı: Pedala basıldığında sensörden gelen voltajın doğrusal ve kesintisiz artıp artmadığı kontrol edilir. Eğer voltaj anlık düşüşler gösteriyorsa, sensör arızalıdır.
- TPS Açısı: ECU’nun kelebeğe verdiği komut ile (istenen açı) kelebeğin gerçek açısı (gerçekleşen açı) arasındaki fark kontrol edilir. Fark büyükse, sorun kelebek aktüatöründedir.
Elektronik Gaz Gecikmesi İçin Çözüm Yolları ve Tamir Süreçleri
Sorunun kaynağına bağlı olarak, elektronik gaz gecikmesini gidermek için farklı yöntemler izlenir. Basit temizlikten karmaşık parça değişimine kadar süreçler şunları içerir:
1. Gaz Kelebeği Adaptasyonu/ECU Resetleme
Gaz kelebeği temizlendikten veya akü bağlantısı kesilip tekrar takıldıktan sonra, ECU bazen kelebeğin yeni sıfır noktasını “unutur”. Bu durumda, ECU’nun gaz kelebeği limitlerini yeniden öğrenmesi gerekir (Throttle Body Adaptation). Bu işlem genellikle bir teşhis cihazı ile yapılır ve geç yanıt verme sorununu kökten çözebilir.
2. Sensör Değişimi (APS veya TPS)
Eğer arıza kodu doğrudan APS veya TPS’yi işaret ediyorsa, değiştirme gereklidir. Gaz pedalı sensörü (APS) genellikle pedal mekanizmasıyla birlikte gelir ve nispeten kolayca değiştirilebilir. Ancak TPS, gaz kelebeği gövdesine entegre olabilir ve bazen komple gövdenin değişimi gerekebilir.
Önemli Güvenlik Uyarısı: Gaz pedalı ve kelebek sensörleri, motor güvenliğini doğrudan etkileyen parçalardır. Kalitesiz veya yan sanayi ürünler, daha ciddi ve tehlikeli arızalara (örneğin, tam gazda takılı kalma) yol açabilir. Daima Orijinal Ekipman Üreticisi (OEM) standartlarında parçalar kullanın.
3. Gaz Kelebeği Gövdesi Değişimi
Eğer gaz kelebeği valfi kirlenmeden sonra bile doğru açılmıyorsa veya aktüatör motoru arızalıysa, kelebek gövdesinin tamamının değiştirilmesi gerekir. Değişim sonrası, yeni kelebek adaptasyon süreci mutlaka uygulanmalıdır.
4. Yazılım Güncellemesi veya Programlama
Bazı araçlarda (özellikle Alman ve Uzak Doğu menşeli lüks araçlarda), üretici tarafından bilinen “lag” sorunları yazılım güncellemeleriyle giderilmiştir. Servisinizden, aracınızın ECU’su için mevcut en son yazılım sürümünün kurulu olup olmadığını kontrol etmelerini isteyin.
Tamir Maliyetleri ve İşçilik Süreleri
Elektronik gaz gecikmesinin tamir maliyeti, arızanın basit bir temizlik mi yoksa pahalı bir elektronik parça değişimi mi olduğuna bağlıdır. Aşağıdaki fiyatlar ve süreler Türkiye şartlarında genel tahmini aralıklardır ve aracınızın marka/modeline, servisinize ve parça kalitesine göre büyük ölçüde değişebilir.
| İşlem | Tahmini Parça Maliyeti (₺) | Tahmini İşçilik Süresi |
|---|---|---|
| Gaz Kelebeği Gövdesi Temizliği ve Adaptasyonu | 500 – 1.500 (Temizleyici ve işçilik dahil) | 1 – 2 saat |
| Gaz Pedalı Konum Sensörü (APS) Değişimi | 1.500 – 4.500 (Parça fiyatı değişken) | 1 saat |
| Yeni Gaz Kelebeği Gövdesi (Aktüatörlü) Değişimi | 4.000 – 15.000 (Orijinal parça için) | 2 – 3 saat |
| ECU Yazılım Güncellemesi/Resetleme | 1.000 – 2.500 | 1 saat |
DİKKAT: Yüksek fiyatlı ECU veya Gaz Kelebeği gövdesi değişiminden önce, mutlaka uzman bir teknisyenin teşhisini ve teklifini alın. Bu parçaların yanlış teşhis sonucu değiştirilmesi, büyük maddi kayıplara yol açabilir.
Önleyici Bakım ve Performans İpuçları
Elektronik gaz sisteminin arızalanmasını önlemek ve doğal gecikmeyi en aza indirmek için uygulayabileceğiniz bazı pratik ipuçları ve bakım rutinleri mevcuttur:
1. Düzenli Gaz Kelebeği Temizliği
Araç modeline ve sürüş koşullarına bağlı olarak (özellikle kısa mesafelerde veya dur-kalk trafikte kullanılan araçlar), her 30.000 ila 50.000 km’de bir gaz kelebeği gövdesinin temizlenmesi, tortu birikimini ve buna bağlı gecikmeleri önler.
2. Hava Filtresi Değişimini İhmal Etmeyin
Tıkanmış bir hava filtresi, motora giden hava akışını kısıtlar. Bu durum, MAF sensörünün hatalı okuma yapmasına ve ECU’nun yanlış yakıt/hava karışımı oluşturmasına neden olarak gecikmeyi artırır. Filtreyi önerilen aralıkta değiştirin.
3. Güvenilir Yakıt Kullanın
Düşük kaliteli yakıtlar, enjektörlerin yanı sıra gaz kelebeği gövdesinde de daha fazla kurum ve tortu birikmesine neden olabilir. Kaliteli ve temiz yakıt kullanımı, sistemin uzun ömürlü çalışmasına yardımcı olur.
4. Performans Artırıcı Modüller (Pedal Commander vb.)
Piyasada “Pedal Commander” gibi elektronik cihazlar mevcuttur. Bu cihazlar, gaz pedalından çıkan sinyali manipüle ederek (daha hızlı yükseltip ECU’ya göndererek) algılanan gecikmeyi azaltır. Teknik olarak arızayı gidermezler, ancak gaz pedalına basıyorum ama araba geç yanıt veriyor hissini ortadan kaldırarak sürüş keyfini artırabilirler. Bu tür modüllerin kullanımı, aracınızın garantisini etkileyebileceği için kurulumdan önce dikkatli araştırma yapın.
Sık Yapılan Hatalar ve Yanıltıcı Çözümler
Gaz pedalı gecikmesi ile karşılaşan sürücülerin sıkça düştüğü hatalar ve denememeleri gereken yanlış çözümler:
- Sadece Gaz Kelebeği Temizliği Yapıp Adaptasyon Yapmamak: Temizlik sonrası ECU’nun kelebek konumunu yeniden öğrenmesi gerekir. Adaptasyon yapılmazsa, sorun çözülmediği gibi rölantide daha büyük dalgalanmalar yaşanabilir.
- APS veya TPS’yi Kontrol Etmeden Kelebek Gövdesini Değiştirmek: Gaz kelebeği gövdesi pahalı bir parçadır. Sorun sadece 2000 liralık bir sensördeyken, 10.000 liralık gövdeyi değiştirmek büyük bir israftır. Doğru teşhis zorunludur.
- Kabloları Yanlış İzolasyon: Elektronik gaz sistemindeki kablo demetleri, hassas sinyaller taşır. Yanlış tamiratlar, kablolarda direnç artışına ve sinyal kaybına neden olarak gecikmeyi artırabilir.
- ECU’yu Deneme Yanılma ile Değiştirmek: ECU değişimi yüksek maliyetli ve genellikle programlama gerektiren bir işlemdir. Sorunun kaynağı ECU olmadan bu parçayı değiştirmek tamamen gereksizdir.
Ne Zaman Kesinlikle Profesyonel Yardım Almalısınız?
Bazı durumlarda, sorunu kendiniz teşhis etmeye çalışmak yerine doğrudan uzman bir servise başvurmanız hem güvenliğiniz hem de maliyet etkinliği açısından daha önemlidir. Aşağıdaki durumlarda ASLA kendi başınıza karmaşık onarımlara girişmeyin:
- Hızlanmada Kritik Güvenlik Sorunları: Gaz pedalına bastıktan sonra arabanız aniden fırlıyor veya tam tersi, hiç tepki vermiyorsa. Bu durum, özellikle trafikte hayati tehlike yaratır.
- Sürekli CEL (Motor Arıza Lambası): CEL ışığı yanıyorsa ve OBD-II kodları silinmesine rağmen geri geliyorsa, sorun kalıcı ve derinlemesine teknik bilgi gerektirir.
- Canlı Veri Okuma Gereksinimi: Eğer basit temizlik sorunu çözmediyse ve gaz pedalı sensör voltajını veya kelebek açısını kontrol etmeniz gerekiyorsa, profesyonel teşhis cihazı olmadan ilerlemek imkansızdır.
- ECU/PCM Programlaması: Herhangi bir sensör veya kelebek değişimi sonrası adaptasyon veya programlama gerekiyorsa, bunu yetkili servis veya lisanslı bir oto elektronik uzmanı yapmalıdır.
Sonuç: Elektronik Gaz Gecikmesi Yönetilebilir Bir Sorundur
Gaz pedalına basıyorum ama araba geç yanıt veriyor: elektronik gaz sebepleri genellikle Gaz Pedalı Sensöründen, kirlenmiş Gaz Kelebeği Gövdesinden veya sinyal iletimindeki aksaklıklardan kaynaklanır. Modern araçların karmaşık doğasına rağmen, bu sorunlar genellikle doğru teşhis ve kalibre edilmiş ekipmanlarla hızlıca çözülebilir.
Unutmayın, aracınızın size verdiği sinyalleri (özellikle CEL ışığı) asla görmezden gelmeyin. Rutin bakım ve özellikle gaz kelebeği temizliği, bu tür sinir bozucu gecikmeleri önlemede en iyi savunmanızdır. Eğer sorun basit bir temizlikle çözülmüyorsa, vakit kaybetmeden güvenilir bir uzmandan destek alın ve sürüş güvenliğinizden asla ödün vermeyin.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Gaz kelebeği temizliği sonrası adaptasyon neden önemlidir?
Elektronik gaz kelebekleri, valfin en kapalı konumunu (sıfır noktası) ECU’ya kaydeder. Temizlik sırasında biriken tortu kalktığında, kelebek biraz daha fazla kapanır. ECU, bu yeni sıfır noktasını öğrenmezse, rölanti ve düşük hızlarda dalgalanma veya gecikme yaşanır. Adaptasyon, ECU’nun yeni fiziksel limitleri tanımasını sağlar.
2. Elektronik gaz pedalına gaz tepkisi modülü takmak araca zarar verir mi?
Pedal komutanları (Pedal Commander gibi modüller), gaz pedalından çıkan sinyali hızlandırarak ECU’ya gönderir. Bunlar genellikle motora doğrudan zarar vermez, ancak gaz kelebeğinin daha agresif açılmasına neden olduğu için aracın garanti kapsamını veya bazı güvenlik protokollerini etkileyebilir. Güvenilir markaların ürünlerini tercih etmeli ve profesyonel montaj yapmalısınız.
3. Kötü bujiler veya bobinler gaz gecikmesine neden olabilir mi?
Evet, dolaylı olarak neden olabilir. Eğer bujiler veya ateşleme bobinleri zayıfsa, yakıt doğru zamanda ve verimde yanmaz. Sürücü ani gaz istediğinde, ECU sinyali gönderir ancak motor yanma eksikliği nedeniyle beklenen gücü üretemez. Bu da sürücüde geç yanıt verme hissi uyandırır.
4. Gaz pedalı sensörünün ömrü ne kadardır?
Gaz pedalı sensörleri (APS), aracın ömrü boyunca dayanacak şekilde tasarlanmıştır, ancak potansiyometre temelli oldukları için sürekli basma ve bırakma hareketleriyle zamanla aşınırlar. Sensör arızaları genellikle 150.000 km sonrasında, kablo tesisatı veya korozyon kaynaklı olarak daha erken görülebilir.
5. ECU resetleme işlemi geçici bir çözüm müdür?
ECU resetleme, geçici elektrik hatalarını ve sensör verisi çakışmalarını temizleyebilir. Eğer sorun fiziksel kirlenme (gaz kelebeği) veya aşınmış bir sensörden kaynaklanıyorsa, resetleme yalnızca kısa süreli rahatlama sağlar ve sorun kısa sürede geri döner. Kalıcı çözüm için arızalı parçanın tespiti şarttır.
