Bir sabah aracınızı çalıştırmak istediniz, ancak motor beklenmedik bir şekilde titremeye başladı, güçten düştü ve alışılmadık sesler gelmeye başladı. Bu, birçok sürücünün en çok korktuğu senaryolardan biridir. Bu tür ani performans düşüşlerinin ardında yatan en yaygın nedenlerden biri ise, motorun hayati parçası olan ateşleme bobini (bobin) arızası olabilir.
Oto.net.tr olarak hazırladığımız bu detaylı rehberde, ateşleme bobininin tam olarak bobin nedir sorusundan başlayarak, arızalandığında araçta ne hissedilir, sorunu nasıl teşhis ederiz ve bu sorunu ne kadar sürede, hangi maliyetle çözebiliriz gibi kritik sorulara teknik ve pratik cevaplar sunacağız. Bu makalenin amacı, aracınızın performansında yaşadığınız düşüşleri doğru analiz etmenize ve gereksiz yere büyük tamiratlar yapmaktan kaçınarak doğru adımları atmanıza yardımcı olmaktır.
Unutmayın, motor sağlığı söz konusu olduğunda, doğru teşhis her şeyin anahtarıdır. Bu rehber, size arızayı anlamanız için gerekli bilgileri sağlayacak, ancak karmaşık elektriksel tamiratlar için her zaman yetkili bir servise veya uzman bir ustaya başvurmanızı tavsiye ederiz.
Ateşleme Bobini (Bobin) Nedir ve Motor İçin Önemi?
Ateşleme bobini, benzinli motorların çalışması için gereken temel fizik kurallarından birini yerine getiren kritik bir elektrik bileşenidir. Bobinin görevi basitçe, aracın düşük voltajlı (genellikle 12 Volt) aküsünden gelen enerjiyi, bujinin kıvılcım oluşturması için gereken çok yüksek voltajlı enerjiye dönüştürmektir.
Motor, silindirlerdeki yakıt-hava karışımını sıkıştırır. Bu sıkıştırılmış karışımı ateşlemek için on binlerce volta (20.000 ila 50.000 Volt arasında) ihtiyaç vardır. İşte ateşleme bobini, bu dönüşümü sağlayarak motorun her bir çevrimde güç üretmesini mümkün kılar. Bobin olmadan, buji kıvılcım üretemez ve silindirde yanma gerçekleşmez.
Bobinin Temel Görevi: Neden Yüksek Voltaj Gerekiyor?
Bobinin iç yapısı iki temel sarımdan oluşur: Primer (birincil) sarım ve Sekonder (ikincil) sarım. Bu yapı, elektromanyetik indüksiyon prensibiyle çalışır:
- Primer Sarım (Düşük Voltaj): Aküden gelen 12 volt elektrik akımı bu kalın ve az sarımlı telden geçer.
- Sekonder Sarım (Yüksek Voltaj): Motor Kontrol Ünitesi (ECU) veya ateşleme sistemi, primer sarımdaki akımı anlık olarak keser. Bu ani kesinti, sekonder sarımda (çok ince ve çok sayıda sarım) muazzam bir manyetik alan çökmesine neden olur.
- Volt Artışı: Manyetik alanın çökmesi, voltajı on binlerce kat artırarak bujiye gönderilmeye hazır hale getirir.
Her bir silindirin doğru zamanda, doğru kıvılcımı alması motorun sağlıklı çalışması için elzemdir. Eğer bobin bu yüksek voltajı doğru zamanda ve yeterli güçte üretemezse, o silindir yanma yapamaz ve araç tekleme (misfire) yaşamaya başlar.
Bobin Türleri: Araçlarda Hangi Sistemler Kullanılıyor?
Otomotiv teknolojisindeki gelişmelerle birlikte bobin sistemleri de değişmiştir. Günümüzde kullanılan başlıca üç tip bobin sistemi mevcuttur:
1. Blok Tipi Bobinler (Distribütörlü Sistemler)
Daha eski model araçlarda görülür. Tek bir büyük bobin, tüm silindirler için yüksek voltajı üretir. Bu voltaj daha sonra bir distribütör aracılığıyla sırayla ilgili bujilere dağıtılır. Bu sistemde genellikle tek bir bobin arızalandığında tüm motor durur.
2. Çift Kıvılcımlı Bobinler (Wasted Spark Systems)
Bu sistemde, her bir bobin iki silindiri kontrol eder. Voltaj, bir silindirin yanma zamanında, diğer silindirin egzoz zamanında (kıvılcımın boşa gittiği zaman, adını buradan alır) gönderilir. Bu, daha az bobinle daha kesin ateşleme sağlar.
3. Kalem Bobinler (Coil-on-Plug / COP)
Modern araçların büyük çoğunluğunda bu sistem kullanılır. Her silindirin üzerinde kendine ait bir bobini (kalem bobin) vardır. Bu sistem, distribütör ihtiyacını ortadan kaldırır ve ateşleme zamanlamasını çok daha hassas hale getirir. Bobin arızası genellikle bu tip sistemlerde tek bir silindirle sınırlı kalır, ancak arızalı bobin değiştirilene kadar araç ciddi tekleme yaşar.
Ateşleme Bobini Arızasının Belirtileri: Araçta Ne Hissedilir?
Bobin arızalanınca araçta ne hissedilir? Bu, bir araç sahibinin bobin problemi yaşadığını gösteren en somut ve acil sorudur. Bobin arızasının belirtileri genellikle ani başlar ve zamanla kötüleşir. Bu belirtiler, aracın çalışma verimliliğini doğrudan etkilediği için hemen fark edilebilir.
1. Motor Teklemesi (Misfire) ve Performans Kaybı
Bu, bobin arızasının en net ve en yaygın belirtisidir. Arızalı bir bobin, bir veya daha fazla bujiye yeterli voltajı gönderemez. Sonuç olarak, o silindirde yakıt-hava karışımı yanmaz veya eksik yanar (zayıf kıvılcım nedeniyle).
- Rölantide Tekleme: Araç boşta çalışırken (rölantide) motor düzensiz çalışır, sarsılır ve titrer. Hatta bir motor takozunun arızası gibi hissedilebilir, ancak sorun ateşleme ile ilgilidir.
- Hızlanmada Tereddüt: Gaz pedalına bastığınızda araç tereddüt eder, yığılır veya ivmelenme sırasında “sekme” hissiyatı oluşur. Özellikle yokuş çıkarken veya yüksek hızlarda sollama yaparken güç kaybı belirginleşir.
- Sallantı: Özellikle çok silindirli motorlarda, bir silindirin devre dışı kalması (örneğin 4 silindirden birinin çalışmaması), motorun dengesini bozar ve araç gövdesinde hissedilir bir sallantıya neden olur.
2. Motor Kontrol Lambasının (Check Engine Light – CEL) Yanması
Modern araçlarda Motor Kontrol Ünitesi (ECU), sürekli olarak ateşleme performansını izler. Bir silindirde sürekli tekleme (misfire) algıladığında, ECU hemen bu durumu bir hata kodu olarak kaydeder ve CEL ışığını yakar.
- Yanıp Sönme: Eğer CEL ışığı yanıp sönüyorsa, bu genellikle kritik bir tekleme yaşandığı ve katalitik konvertöre zarar verebilecek yanmamış yakıtın egzoza atıldığı anlamına gelir. Bu durumda aracı derhal durdurmak ve yardım çağırmak en doğru adımdır.
- Hata Kodları: Bobin arızaları genellikle P030X formatındaki kodlarla ilişkilidir (örneğin, P0301, 1. silindirde tekleme anlamına gelir). Bu kodlar, sorunun kaynağını (hangi bobinin arızalandığını) net bir şekilde işaret eder.
3. Yakıt Tüketiminde Artış ve Ham Yakıt Kokusu
Arızalı bir bobin, yakıtın tam olarak yanmasını engeller. Bu durum, aracın verimliliğini düşürür. ECU, tekleme sorununu dengelemek için bazen silindirlere daha fazla yakıt göndermeye çalışabilir veya motorun eksik çalışan silindiri telafi etme çabası, genel tüketimi artırır.
- Ekonomi Kaybı: Normalde 100 km’de tükettiğiniz yakıt miktarının belirgin şekilde arttığını fark edebilirsiniz.
- Egzozdan Ham Yakıt Kokusu: Yanmamış yakıt, egzoz sisteminden dışarı atılırken hissedilir bir benzin kokusuna neden olur. Bu durum, aynı zamanda katalitik konvertörün aşırı ısınmasına ve zarar görmesine yol açar.
4. Marş Basmama veya Zor Çalışma
Tek bir bobin arızası genellikle arabanın çalışmasını tamamen engellemez (özellikle çoklu bobin sistemlerinde). Ancak distribütörlü eski tip sistemlerde veya birden fazla bobin aynı anda arızalandığında, motor hiç çalışmayabilir.
- Soğukta Zorlanma: Bobinler ısıya karşı hassastır. Soğuk motorlarda çalışması zorlanan veya geç marş alan araçlar, bobinlerin zayıfladığına dair bir işaret olabilir.
- Ani Durma: Çok nadiren de olsa, aşırı ısınma veya kısa devre nedeniyle bobin aniden tamamen devre dışı kalabilir ve bu da motorun seyir halindeyken aniden durmasına neden olabilir.
Bobin Arızalarının Temel Nedenleri ve Teknik Arka Plan
Ateşleme bobinleri sağlam parçalar olsalar da, sürekli yüksek voltaj üretme görevleri ve bulundukları motor ortamının zorlukları nedeniyle zamanla yıpranırlar. Bobin arızasının nedenlerini anlamak, önleyici bakım yapabilmeniz için hayati önem taşır.
1. Aşırı Isınma ve Elektriksel Stres (Termal Yıpranma)
Bobinler, motorun sıcak kısımlarına yakın yerleştirilmiştir. Sürekli çalışma sırasında üretilen ısı ve motorun kendi ısısı bobinlerin içindeki izolasyon malzemelerinin, tel sarımların ve dış kaplamanın yıpranmasına neden olur.
- Yüksek Motor Sıcaklıkları: Motorun normalden yüksek sıcaklıkta çalışması (örneğin soğutma sistemi arızaları), bobinlerin ömrünü hızla kısaltır.
- İç Direnç Artışı: Bobinin içindeki sarımlarda zamanla oluşan çatlaklar veya yalıtım hasarları, bobinin elektrik direncini artırır. Bu da bobinin daha fazla ısınmasına ve nihayetinde yüksek voltaj üretme yeteneğini kaybetmesine yol açar.
2. Yaşlanma ve Fiziksel Hasar
Hiçbir elektrikli parça sonsuza kadar dayanmaz. Bobinler de ortalama 80.000 ile 150.000 kilometre arasında yıpranma belirtileri göstermeye başlayabilir (bu süre, sürüş koşullarına ve bobinin kalitesine göre değişir).
- Titreşim ve Nem: Motor titreşimleri zamanla bobinlerin iç bağlantılarına zarar verebilir. Ayrıca, motor yıkamaları veya sızdıran contalar nedeniyle bobin yuvalarına su veya nem girmesi, iç kısa devrelere neden olabilir.
- Çevresel Etkiler: Bobinin dış gövdesinde oluşan kılcal çatlaklar, nemin içeri sızmasına izin verir. Yüksek voltaj, çatlaklar üzerinden gövdeye kaçabilir (topraklama), bu da zayıf kıvılcım anlamına gelir.
3. Yanlış Buji Kullanımı ve Bakımsızlık
Bobinlerin sağlığı, doğrudan bujilerin durumuyla ilişkilidir. Bobin ve buji birbirini destekleyen bir sistemdir.
- Eskimiş Bujiler: Buji elektrotları zamanla aşınır ve buji tırnak aralığı artar. Buji tırnak aralığı ne kadar genişse, bobinin kıvılcım atabilmesi için o kadar yüksek voltaj üretmesi gerekir. Bu durum, bobin üzerinde aşırı stres yaratır ve ömrünü kısaltır.
- Yanlış Buji Tipi: Araç üreticisinin tavsiye ettiği ısı derecesi veya direnç değeri dışında buji kullanmak, bobinin normalden daha fazla çalışmasına neden olarak erken arızaya yol açar.
Bobin Arızası Nasıl Teşhis Edilir: Adım Adım Kılavuz
Aracınızın tekleme yaptığını fark ettiğinizde, sorunun gerçekten ateşleme bobininden mi, yoksa bujiden, enjektörden veya yakıt sisteminden mi kaynaklandığını anlamak önemlidir. İşte uygulayabileceğiniz temel teşhis adımları:
1. Görsel Kontrol ve Ses Dinleme
Teşhise daima en basit adımla başlayın. Kaputu açın ve bobinlerin bulunduğu bölgeyi (genellikle motor kapağının altında, bujilerin hemen üzerinde) inceleyin:
- Bobin Dış Yüzeyi: Bobin gövdesinde (özellikle Kalem Bobinlerde) şişme, erime, çatlak veya yanık izleri var mı? Bu, bobinin aşırı ısındığını ve voltajın dışarıya kaçtığını gösterir.
- Bağlantı Kontrolü: Bobine giren elektrik soketinin gevşek, oksitlenmiş veya hasar görmüş olup olmadığını kontrol edin.
- Ses: Motor rölantideyken dikkatlice dinleyin. Bobin çevresinden “çıt çıt” veya “vızıldama” gibi düzensiz, yüksek voltaj kaçağını işaret eden sesler geliyor olabilir.
2. Tarayıcı (OBD II) Cihazı ile Hata Kodlarını Okuma
Modern bir araçta en güvenilir teşhis yöntemi OBD (On-Board Diagnostics) tarayıcı kullanmaktır. Bu cihaz, ECU’nun kaydettiği tüm arıza kodlarını okumanızı sağlar.
- Kodu Belirleme: P030X kodları (örneğin P0303 – 3. silindirde tekleme) bobin, buji veya enjektör sorununa işaret eder. Tekleme kodu, arızanın hangi silindirde olduğunu kesin olarak belirtir.
- Yer Değiştirme Testi (Swap Testi): Tekleme kodunun bobinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını kesinleştirmek için basit bir test yapılır: Arızalı silindirdeki bobini (örneğin 3. silindir bobini) sağlıklı çalışan başka bir silindirdeki bobinle (örneğin 4. silindir) yer değiştirin.
- Sonucu Gözlemleme: Bobinleri değiştirdikten sonra hata kodlarını silin ve aracı tekrar çalıştırın. Eğer hata kodu P0303’ten P0304’e (4. silindirde tekleme) dönüşürse, arızanın kesinlikle bobinden kaynaklandığını teyit etmiş olursunuz.
⚠️ Uyarı: Bobinleri veya bujileri sökerken motorun tamamen soğuk olduğundan ve akü bağlantısının kesildiğinden emin olun. Hassas elektrik bağlantılarına zarar vermemek için dikkatli olun.
3. Multimetre ile Bobin Direncini Ölçme (Uzman İşi)
Bobinlerin iç direncini ölçmek, teorik olarak bobinin sağlıklı olup olmadığını gösterir. Bu ölçüm için multimetre ve bobin pin diyagramı gerekir.
- Ölçüm Yöntemi: Bobinin Primer ve Sekonder sarımlarının direncini üreticinin belirlediği standart değerlerle karşılaştırmak gerekir.
- Risk ve Zorluk: Bu işlem yüksek teknik bilgi ve dikkat gerektirir. Yanlış ölçüm hem bobine hem de multimetreye zarar verebilir. Özellikle Sekonder sarım ölçümleri yüksek voltaj ve hassasiyet içerir. Bu adımı, tekleme kodunu bulamıyorsanız veya görsel/yer değiştirme testi sonuç vermiyorsa, bir uzmana bırakmanız tavsiye edilir.
Bobin Değişimi ve Çözüm Yolları: Maliyetler ve Süre
Bobin arızası tespit edildiğinde, çözüm genellikle bobinin tamamen değiştirilmesidir. Bobinler tamir edilebilen parçalar değildir. Burada maliyetleri etkileyen temel faktörler, aracın markası, modeli ve kullanılan bobin tipidir (tekli mi, çoklu mu, kalem bobin mi?).
Kendiniz Değiştirmeli Misiniz? (DIY Tamirat Riskleri)
Eğer aracınız modern, Kalem Bobin (COP) sistemine sahipse ve yalnızca bir bobin arızalandıysa, değiştirme işlemi orta düzeyde mekanik bilgiye sahip bir kişi tarafından yapılabilir. Bobin genellikle bir veya iki cıvatayla tutturulmuştur ve elektrik soketi ile bujiye giden uzatma (bobin çorabı) çıkarılarak kolayca değiştirilir.
Ancak, kendiniz yaparken dikkat etmeniz gereken riskler vardır:
- Buji Yuvasına Hasar: Bobini çıkarırken buji yuvasına kir veya yabancı madde düşürmemeye dikkat edin.
- Elektriksel Bağlantılar: Bobin soketini sertçe çekip kablolara zarar vermeyin.
- Doğru Bobin: Aracınızın tam modeline uygun, aynı ohm direncine sahip orijinal ekipman kalitesinde (OE) bobin kullandığınızdan emin olun. Ucuz, kalitesiz yan sanayi bobinler kısa sürede tekrar arızalanabilir.
Tavsiye: Eğer distribütörlü veya blok tipi bobin sisteminiz varsa, veya sorunun ateşleme zamanlaması ile ilgili olduğundan şüpheleniyorsanız, profesyonel yardım almak en güvenli yoldur.
Ortalama Bobin Değişim Maliyetleri (Tahmini Aralıklar)
Bobin değişim maliyetleri büyük ölçüde bobinin kalitesine, markasına (OEM veya kaliteli yan sanayi) ve aracın işçilik zorluğuna bağlıdır. Aşağıdaki fiyatlar sadece genel bir tahmin aralığı sunmaktadır ve bölgelere göre değişiklik gösterebilir:
| Parça Tipi | Parça Maliyeti (Tahmini TL) | İşçilik Süresi ve Maliyeti |
|---|---|---|
| Tekil Kalem Bobin (Standart Kalite) | 400 TL – 1500 TL | Çok hızlı (15-30 dakika). İşçilik: 200 TL – 600 TL |
| Tekil Kalem Bobin (Premium Marka/OEM) | 1000 TL – 3000 TL+ | Çok hızlı (15-30 dakika). İşçilik: 200 TL – 600 TL |
| Blok/Grup Bobin (Tek Parça) | 1500 TL – 5000 TL+ | Hızlı (30-60 dakika). İşçilik: 300 TL – 800 TL |
| Tüm Bobinlerin Değişimi (4 Silindir) | 2500 TL – 12.000 TL (Bobin kalitesine bağlı) | 1-2 saat. İşçilik: 500 TL – 1500 TL |
Önemli Not: Bu maliyetler, bobin değişimi sırasında bujilerin veya buji kablolarının da değiştirilmesi gerektiğinde artacaktır. Profesyonel bir servis, arızanın tekrar etmemesi için bujilerin de kontrolünü yapacaktır.
Bobin Değişiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler: Bujilerle Birlikte Değişim
Bir bobin arızalandığında, bu arızanın temel nedeni genellikle aşınmış bujilerdir. Aşınmış buji, bobini zorladığı için, bobini değiştirmek tek başına kısa vadeli bir çözüm olabilir.
Pratik Tavsiye: Tek bir bobin arızalansa bile, eğer bujilerinizin ne zaman değiştiğini hatırlamıyorsanız veya bujiler 40.000 kilometreyi aşmışsa, bobin değişimi sırasında bujileri de (özellikle arızalı silindirin bujisini) kontrol ettirin veya değiştirin. Ayrıca, çoklu bobin sistemlerinde (özellikle yaşlı araçlarda), bir bobin arızalandığında diğerlerinin de yakın zamanda arızalanma riski yüksektir. Bütçeniz izin veriyorsa, tüm bobin setini (örneğin dört silindirli motorda dört bobini de) değiştirmek uzun vadede kafa rahatlığı sağlar.
Sık Yapılan Hatalar ve Önleyici Bakım İpuçları
Bobin arızaları, basit önlemlerle büyük ölçüde önlenebilir. İşte bobin ömrünüzü uzatmak için yapabileceğiniz en önemli şeyler ve tamir sırasında kaçınmanız gereken hatalar:
1. Sık Yapılan Hatalar
- Sadece Arızalı Bobini Değiştirmek: Özellikle yüksek kilometreli araçlarda, bir bobin arızası diğer bobinlerin de sınırda çalıştığını gösterir. Sadece tek bobini değiştirmek, kısa süre sonra başka bir bobinin arızalanma riskini taşır.
- Bujileri İhmal Etmek: Bobin değişimi yapılmasına rağmen eski, aşınmış bujilerin yerinde bırakılması, yeni bobin üzerinde hemen aşırı yük yaratır ve ömrünü kısaltır.
- Ucuz Bobin Kullanmak: Piyasada çok uygun fiyatlı yan sanayi bobinler bulunabilir. Ancak ateşleme, motorun en kritik elektrik devresidir. Kalitesiz bobinler genellikle doğru direnç ve yalıtım standartlarını karşılayamaz, bu da performans düşüklüğüne ve çok kısa sürede tekrar arızaya yol açar. Bosch, NGK, Denso gibi kaliteli OEM üreticilerini tercih edin.
2. Önleyici Bakım İpuçları: Bobin Ömrünü Uzatma
A. Bujileri Düzenli Değiştirin
Bu, bobinlerin ömrünü uzatmanın bir numaralı yoludur. Aracınızın el kitabında belirtilen periyodik bakım aralıklarına (genellikle 40.000 ila 100.000 km, buji tipine bağlı olarak) uygun olarak bujileri değiştirin. Yeni bujiler, bobinin daha düşük voltajda kıvılcım atmasını sağlayarak üzerindeki termal ve elektriksel stresi azaltır.
B. Motor Soğutma Sistemini Kontrol Edin
Aşırı ısı, bobinlerin baş düşmanıdır. Motorun normal çalışma sıcaklığında kaldığından emin olun. Soğutma sıvısı seviyesini, termostat ve radyatör fanının işlevini periyodik olarak kontrol ettirin.
C. Elektriksel Bağlantıları Kuru Tutun
Bobinlerin çevresine su veya nem girmesini engelleyin. Motor yıkaması yaparken, yüksek basınçlı suyu bobin bağlantılarına veya buji yuvalarına direkt tutmaktan kaçının. Kapak contalarından yağ kaçağı varsa (özellikle buji yuvalarına sızan yağ), bu da bobinlerin yalıtımına zarar verebilir. Yağ sızıntılarını hemen giderin.
D. Akü ve Şarj Sistemini Kontrol Edin
Voltaj dalgalanmaları (alternatör veya akü kaynaklı) bobinler için zararlıdır. Akünüzün sağlıklı olduğundan ve alternatörün doğru voltaj aralığında (genellikle 13.5V – 14.5V) şarj ettiğinden emin olun. Aşırı yüksek voltaj, bob
inleri yakabilir.
Uzman Görüşü: Ne Zaman Servise Gitmeli?
Ateşleme bobini arızası, aracınızın çalışmasını doğrudan etkileyen bir sorundur ve ertelenmesi, daha pahalı hasarlara yol açabilir. Bu nedenle, bobin arızası belirtileri gösteren bir araçla uzun süre seyir etmemelisiniz.
Derhal Servise Gitmeniz Gereken Durumlar
- Katalitik Konvertör Riski: Eğer motor kontrol lambası yanıp sönüyorsa, bu, yanmamış yakıtın katalitik konvertöre ulaştığı ve onu aşırı ısıtıp eritebileceği anlamına gelir. Katalitik konvertör değişimi, bobin değişiminden çok daha maliyetlidir. Aracı derhal durdurun ve çekici çağırın.
- Karmaşık Teşhis: Bobin yer değiştirme testine rağmen tekleme kodu değişmiyorsa, sorun sadece bobinde değil, yakıt enjektöründe, bujide veya motor kontrol ünitesinin kendisinde olabilir. Bu durumda karmaşık bir teşhise ihtiyaç vardır.
- Dağıtıcı/Blok Bobin Sistemleri: Eski tip araçlarda tek bir bobin arızalandığında tüm motor durur. Bu tür sistemlerde yüksek voltaj kablolarının ve distribütör kapağının kontrolü uzmanlık ister.
Unutmayın: Bu makale, bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Otomotiv sistemleri karmaşık ve potansiyel olarak riskli olabilir. Herhangi bir şüpheniz varsa veya yüksek voltaj ile ilgili işlemler yapmaktan çekiniyorsanız, daima güvendiğiniz bir tamirci veya yetkili servisle iletişime geçin. Profesyoneller, doğru teşhis cihazlarına ve güvenlik ekipmanlarına sahiptir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Bobin arızası arabanın LPG tüketimini etkiler mi?
Evet, hem de oldukça fazla etkiler. LPG, benzine göre daha yüksek bir ateşleme sıcaklığına ihtiyaç duyar. Eğer bobin zayıflamışsa, LPG ile çalışırken tekleme belirtileri çok daha belirgin hale gelir. Bobin arızası olan araçlarda tekleme genellikle önce LPG’de hissedilir, ardından benzine geçildiğinde de devam eder. Bu durum, LPG tüketiminin artmasına ve motor gücünün düşmesine neden olur.
Bobin arızalıyken aracı kullanmaya devam edersem ne olur?
Aracı tekleme yaparak kullanmaya devam etmek çok risklidir. En büyük risk, yukarıda bahsedildiği gibi katalitik konvertöre zarar vermektir. Ayrıca, silindirdeki eksik yanma nedeniyle pistonlar ve segmanlar üzerinde baskı oluşabilir, motor yağına yanmamış yakıt karışabilir ve uzun vadede motorun mekanik parçaları (yataklar, pistonlar) zarar görebilir. Araç tekleme yapıyorsa, mümkün olan en kısa sürede tamir edilmelidir.
Bobin ömrü ne kadardır?
Bobin ömrü, kullanılan bobinin kalitesine, motorun çalışma koşullarına ve bakım geçmişine bağlı olarak büyük ölçüde değişir. Ortalama olarak, kaliteli bir bobinin ömrü 100.000 ila 150.000 kilometre civarındadır. Ancak, bakımsız bujiler, motor aşırı ısınması veya voltaj dalgalanmaları bu ömrü 50.000 kilometrenin altına kadar düşürebilir.
Tüm bobinleri aynı anda mı değiştirmeliyim?
Tekli bobin (Kalem Bobin) sistemlerinde, eğer araç nispeten düşük kilometredeyse veya bobin arızası fiziksel bir hasardan kaynaklanıyorsa, sadece arızalı bobini değiştirebilirsiniz. Ancak araç 120.000 kilometrenin üzerindeyse ve bir bobin elektriksel yıpranma nedeniyle arızalandıysa, diğer bobinlerin de ömrünün sonuna yaklaştığını varsaymak mantıklıdır. Maliyeti karşılayabiliyorsanız, tüm bobinleri ve bujileri set halinde değiştirmek uzun vadede en güvenilir çözümdür.
Bobin arızası buji kablosu arızasıyla karıştırılabilir mi?
Evet, belirtileri neredeyse aynıdır (tekleme, güç kaybı, rölanti sallanması). Buji kablosu arızası, kablonun yüksek voltajı bujiye iletmemesi veya akımı gövdeye kaçırması durumunda ortaya çıkar. Modern Kalem Bobin sistemlerinde buji kablosu yerine kısa “bobin çorabı” veya doğrudan bağlantı kullanılırken, daha eski sistemlerde buji kablosu arızası bobin arızasıyla sıklıkla karıştırılır. Teşhis için her iki parçanın da (bobin ve kablo/buji) kontrol edilmesi gerekir.
Orijinal (OEM) bobin mi yoksa yan sanayi mi kullanmalıyım?
Ateşleme sistemi kritik olduğu için, mümkünse her zaman Orijinal Ekipman Üreticisi (OEM) kalitesinde veya tanınmış markaların (NGK, Bosch, Denso, vb.) ürettiği bobinleri kullanmalısınız. Kalitesiz yan sanayi bobinler, doğru voltajı üretemeyebilir, erken arızalanabilir ve hatta motor kontrol ünitesine (ECU) hatalı sinyaller göndererek daha ciddi sorunlara yol açabilir.
