Son yıllarda şehir içi ulaşımda pratikliği, düşük yakıt tüketimi ve B sınıfı ehliyetle kullanılabilme avantajı nedeniyle 50 cc hacmindeki motorlu bisikletlerin popülaritesi hızla arttı. Ancak bu küçük hacimli araçların sahipleri veya almayı düşünenler, akıllarındaki en büyük soruların başında yasal zorunluluklar geliyor: 50 cc motor muayene var mı ve bu süreç nasıl işliyor?
Oto.net.tr olarak hazırladığımız bu rehberde, 31 Aralık 2025 itibarıyla geçerli olan güncel Türkiye mevzuatını esas alarak 50 cc motorların muayene süreçlerini, hazırlık aşamalarını ve olası ihmalin sonuçlarını detaylıca inceleyeceğiz. Bu makaleyi okuduktan sonra, muayene randevunuz öncesinde yapmanız gereken tüm yasal ve teknik hazırlıkları eksiksiz tamamlayabileceksiniz.
Türkiye’de 50 cc Motorların Yasal Statüsü: Ruhsat ve Plaka Zorunluluğu
50 cc motorlar, genellikle “moped” veya “motorlu bisiklet” olarak adlandırılır ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre L1e sınıfı araçlar grubunda yer alır. Geçmişte 50 cc motorların plaka ve ruhsat zorunluluğu konusunda bazı muallak durumlar bulunsa da, 2013 yılından sonra yapılan düzenlemelerle bu belirsizlik tamamen ortadan kalkmıştır.
2025 yılı itibarıyla Türkiye’de trafiğe çıkan, satılan ve kullanılan her 50 cc motorlu bisikletin yasal olarak:
- Tescil ettirilmesi (Ruhsat sahibi olması),
- Geçerli bir plakaya sahip olması,
- Zorunlu trafik sigortasının yapılmış olması (bu sigortayı yaptırmayan araçlar muayeneden geçemez)
zorunludur. Tescil zorunluluğu olan her motorlu araç, periyodik araç muayenesine de tabidir.
50 cc Motor Muayene Var mı? Güncel Mevzuat Açıklaması
Evet, 50 cc motorlar muayeneye tabidir. Plakası ve ruhsatı olan tüm motorlu araçlar için, belirli periyotlarla teknik yeterlilik kontrolü yapılması zorunludur.
50 cc motorlar, motosiklet kategorisine (L kategorisi) dâhil olduklarından, muayene periyotları Karayolları Trafik Kanunu’nun motosikletler için belirlediği sürelerle aynıdır:
1. İlk Muayene Periyodu
Sıfır kilometre olarak trafiğe tescil edilen bir 50 cc motorun ilk muayenesi, tescil tarihinden itibaren üç yıl sonra yapılır.
2. Sonraki Muayene Periyotları
İlk üç yılın ardından, motorlu bisikletin muayenesi her iki yılda bir tekrarlanmak zorundadır.
Eğer 50 cc motorunuzun tescil tarihi 2022 yılının başında ise, ilk muayene tarihiniz 2025 yılının başıdır. Bu tarihten sonra her iki yılda bir, yani 2027, 2029 şeklinde muayeneyi yenilemeniz gerekir.
Önemli Uyarı: 50 cc motorunuzu yetkili servisler aracılığıyla 70 cc, 80 cc veya daha yüksek silindir hacmine yükseltmiş olsanız bile, bu değişiklik ruhsata işlenmediği sürece yasal olarak hala 50 cc kabul edilir. Ancak bu tip hacim artışları, muayene istasyonunda teknik olarak tespit edildiğinde ağır kusur sayılır ve aracınız muayeneden kalır. Yasalara uygun ve güvenli sürüş için bu tür projeye aykırı modifikasyonlardan kaçınmanız gerekir.
Muayene Süreci ve 50 cc Motorlarda Yapılan Kontroller
Muayene (TÜVTÜRK) istasyonlarında 50 cc motorlu bisikletler için yapılan kontroller, temel olarak aracın trafik güvenliğini tehdit edip etmediğini, çevreye verdiği zararın limitler içinde olup olmadığını ve yasal zorunluluklara uyup uymadığını anlamayı hedefler.
Muayenede Kontrol Edilen Kritik Noktalar:
1. Şasi ve Motor Numarası Kontrolü
Ruhsattaki şasi ve motor numaralarının, araç üzerindeki numaralarla birebir eşleşip eşleşmediği kontrol edilir. Bu, aracın yasal statüsünün teyidi için şarttır.
2. Aydınlatma ve Elektrik Sistemi
- Farların doğru çalışması (uzun/kısa),
- Sinyallerin, dörtlü flaşörün ve stop lambalarının faal durumda olması,
- Korna sesinin çalışır ve yönetmeliklere uygun seviyede olması.
3. Fren Sistemi Kontrolü
Motosiklet muayenelerinde frenler, fren test cihazı üzerinde kontrol edilir. Hem ön hem de arka frenlerin belirlenen yasal frenleme kuvvetini ve tutarlılığını sağlaması gerekir. Fren hidroliği kaçağı veya aşınmış fren balataları ağır kusur nedenidir.
4. Lastikler
Lastik diş derinliğinin yasal limitlerin üzerinde olması, lastiklerde çatlak, yarık veya onarım gerektiren hasarın bulunmaması istenir. Aynı zamanda kullanılan lastiğin ebatlarının ruhsatta belirtilen ebatlarla uyumlu olması da önemlidir.
5. Görünürlük ve Güvenlik Donanımları
- Yan ve arka aynaların sağlam ve yerinde olması,
- Plakanın yönetmeliğe uygun ebatta olması ve okunaklılığı,
- Egzoz sisteminde delik veya aşırı gürültüye neden olan bir durum olmaması (Ses seviyesi kontrol edilir).
6. Teknik Durum ve Modifikasyonlar
Motorlu bisikletin teknik yapısında, tip onay belgesine aykırı herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığı incelenir. Özellikle silindir hacmini artıran (70 cc’ye çevirme gibi) ve ruhsata işlenmemiş modifikasyonlar en sık karşılaşılan ağır kusur nedenlerindendir.
Muayeneye Hazırlık: Adım Adım Yapılması Gerekenler
Muayene öncesinde yapacağınız hazırlıklar, hem zamandan tasarruf etmenizi sağlar hem de gereksiz yere muayeneden kalma riskinizi en aza indirir.
1. Yasal Belgeleri ve Borç Durumunu Kontrol Edin
Muayene randevusuna gitmeden önce öncelikle yasal yükümlülüklerinizi yerine getirdiğinizden emin olun:
- Trafik Sigortası: Zorunlu trafik sigortasının güncel ve geçerli olduğundan emin olun. Sigortası olmayan araç muayeneye alınmaz.
- Vergi ve Ceza Borçları: Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV), trafik cezaları veya köprü/otoyol geçiş cezaları gibi devlete olan borçlarınızı kontrol edin. Borcu olan araçlar, muayene istasyonundan “uygun” raporu alsa dahi, borçlar ödenmeden ruhsata işlenemez.
2. Gerekli Evrakları Hazırlayın
Muayeneye giderken yanınızda bulundurmanız gereken zorunlu belgeler şunlardır:
- Tescil Belgesi (Ruhsat)
- Trafik Sigortası Poliçesi
- Kimlik Belgesi (Nüfus cüzdanı, ehliyet veya pasaport)
3. Teknik Kontrolleri Yapın (Kendi Başınıza Yapabilecekleriniz)
Basit ama muayeneden kalmaya neden olabilecek teknik aksaklıkları kendiniz kontrol edin:
- Aydınlatma Kontrolü: Ön farların (uzun/kısa), stop lambalarının, fren lambalarının ve tüm sinyallerin doğru çalıştığından emin olun. Gerekirse yanmış ampulleri değiştirin.
- Koruma Ekipmanları: Motorlu bisikletinizde herhangi bir kaza sonucu hasar görmüş keskin parça veya sarkmış kablo olmadığından emin olun.
- Lastik Durumu: Lastiklerde gözle görülür balon, derin yırtık veya aşırı aşınma olup olmadığını kontrol edin.
- Plaka: Plakanın standartlara uygun, temiz ve tam görünür olduğundan emin olun. Plaka lambası çalışmalıdır.
- Yağ Kaçağı: Motor bloğunda veya şanzımanda ciddi seviyede yağ/sıvı kaçağı olmamalıdır.
Muayene İhmalinin Hukuki ve Maddi Sonuçları
Araç muayenesini yasal süreleri içinde yaptırmamak, ciddi idari para cezaları ve trafik güvenliği riskleri doğurur.
1. İdari Para Cezaları
Muayene süresi dolmuş bir motorlu bisikletle trafiğe çıkarsanız, trafik denetlemeleri sırasında tespit edildiğinde 2025 yılı trafik cezası tarifelerine göre belirlenen yüksek bir idari para cezası ödemek zorunda kalırsınız.
2. Trafikten Men
Tekerrür eden muayenesiz yakalanma durumlarında veya ceza tutanağı düzenlendikten sonra muayenesizliğin devam etmesi durumunda, aracınız trafikten men edilebilir. Bu durumda motorunuz, muayene yapılana kadar bağlanır ve otopark ücreti ile çekici masrafları da size yansıtılır.
3. Kaza Durumu ve Sigorta
Muayenesiz araçlar, kaza yapmaları durumunda sigorta açısından riskli bir konuma düşer. Zorunlu trafik sigortası, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesini şart koşar. Muayenesiz araçta meydana gelen kazalarda, sigorta şirketi rücu hakkını kullanma yoluna gidebilir veya ödeme limitlerini düşürebilir. Bu durum, özellikle can ve mal kaybının olduğu büyük kazalarda, size yüksek maliyetler yükleyebilir.
50 cc Motorlarda Sıkça Yapılan ve Muayeneden Kalmaya Neden Olan Hatalar
50 cc motorların yapısı gereği kolay modifiye edilebilir olması, kullanıcıların sıkça muayeneden kalmasına neden olan bazı hatalara yol açar. Bu hatalardan kaçınmak, muayene sürecinizi hızlandıracaktır.
Hacim Artırma (70 cc veya Üzerine Çevirme)
50 cc motorların silindir hacminin 70 cc veya üzerine çıkarılması, teknik olarak aracın sınıfını değiştiren bir modifikasyondur. Eğer bu değişiklik ruhsata işlenmezse, yani yasal tescil süreci tamamlanmazsa, araç muayenede tip onay belgesine aykırı olduğu için ağır kusurlu sayılır.
- Muayene istasyonları bu tip değişiklikleri motorun görünümünden veya sesinden kolayca tespit edebilir.
- Hacim artışı yapıldıysa, bunun için yasal yollarla proje çizdirilmesi ve ruhsata işlenmesi gerekir. Aksi takdirde, motor yasal olarak trafiğe çıkamaz.
Orijinal Olmayan Egzoz Sistemi
Motorlu bisikletlere, orijinal ses desibelini aşan spor veya modifiyeli egzoz takılması, muayeneden kalmanın en yaygın nedenlerinden biridir. Muayene sırasında egzoz gazı emisyonu ve ses seviyesi kontrol edilir. Aşırı gürültülü egzoz sistemleri hafif kusur değil, genellikle ağır kusur olarak değerlendirilir.
Işıklandırmada Aşırı Parlaklık veya Yanlış Renk Kullanımı
Standart dışı, aşırı parlak LED farlar veya stop lambalarında kırmızı harici renklerin kullanılması (örneğin mavi sinyal lambaları), trafik güvenliğini tehlikeye attığı gerekçesiyle kusur olarak yazılır.
Gevşek veya Eksik Parçalar
Özellikle titreşimden dolayı gevşeyen veya düşen parça eksiklikleri (vida, somun, koruma plastikleri) veya gevşek aynalar, motorlu bisiklet muayenesinde dikkat edilen noktalardır.
Tahmini Muayene Maliyeti ve Süreç (2025 Son Çeyrek Tahminleri)
Araç muayene ücretleri her yılın başında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenen resmi tarife üzerinden güncellenir. 2025 yılı sonu itibarıyla (31.12.2025) motosiklet/motorlu bisiklet muayene ücretleri, otomobillere göre daha düşük olmakla birlikte, enflasyon ve güncel ekonomik koşullara bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Kesin bir fiyat vermek mümkün olmamakla birlikte, muayene ücretlerinin her zaman resmi TÜVTÜRK web sitesinden veya yetkili mercilerden kontrol edilmesi önerilir. Fiyatlar genellikle orta düzey bir idari para cezasının yarısı ila tamamı aralığında seyreder. Bu ücretler kredi kartı ile ödenebilir (bazı istasyonlarda sadece nakit kabul edilebilir, bu yüzden önceden kontrol etmeniz faydalıdır).
Muayene Süreci Ne Kadar Sürer?
Randevu alarak gittiğinizde, 50 cc motorlu bisikletinizin fiziksel muayene süresi genellikle 15 ila 30 dakika arasında değişir. Ancak istasyondaki bekleme süresi, randevu saatiniz ve yoğunluğa bağlıdır. Randevunuza vaktinde gitmek, tüm süreci en aza indirmek için önemlidir.
Sonuç: Güvenliğiniz İçin Muayeneyi İhmal Etmeyin
50 cc motorunuzun muayenesi, yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda sizin ve trafikteki diğer sürücülerin güvenliği için kritik öneme sahiptir. Muayene, fren sisteminden aydınlatmaya kadar motorunuzun temel güvenlik bileşenlerinin işlevselliğini onaylar.
Eğer 50 cc motorunuzun muayene süresi yaklaşıyorsa, size önerilerimiz şunlardır:
- Randevunuzu Önceden Alın: Özellikle yoğ
un dönemlerde randevu almak zorlaşabilir. Süre dolmadan en az 1-2 hafta önce randevunuzu planlayın. - Borç Kontrolünü Yapın: MTV ve trafik cezası borçlarınızın olmadığından emin olun. Borçlar ödendiği gün banka sistemine yansısa da, riske girmemek için birkaç gün önceden ödeme yapın.
- Güvenlik Donanımlarını Gözden Geçirin: Işıklar, sinyaller ve aynalar gibi basit ama kritik unsurların çalışır durumda olduğunu kendiniz kontrol edin.
Muayene sürecine doğru bir şekilde hazırlanarak hem yasalara uymuş olursunuz hem de motorlu bisikletinizin trafik için güvenli olduğundan emin olursunuz.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
50 cc motoru 70 cc’ye çevirirsem muayeneden geçer mi?
Hayır, ruhsatta yazan silindir hacmi 50 cc ise ve motor teknik olarak 70 cc’ye çıkarıldıysa, bu durum projeye aykırı modifikasyon sayılır ve ağır kusur olarak değerlendirilir. Muayeneden geçebilmek için bu değişikliğin yasal olarak ruhsata işlenmesi gerekir ki bu da mühendislik projesi ve tescil prosedürleri gerektirir.
50 cc motor için egzoz emisyon ölçümü zorunlu mu?
50 cc motorlar (motosikletler ve motorlu bisikletler), Karayolları Trafik Yönetmeliği gereğince, dört tekerlekli motorlu taşıtlarda olduğu gibi ayrı bir egzoz emisyon ölçümü zorunluluğuna tabi değildir. Ancak muayene sırasında egzoz sisteminin fiziksel durumu (kaçak, hasar) ve çıkardığı ses seviyesi kontrol edilir.
Muayene sürem bir aydan fazla geçtiyse ne yapmalıyım?
Muayene süreniz dolduysa derhal randevu almalısınız. Geciken her ay için muayene ücretine yasal gecikme faizi eklenir. Ayrıca trafikte yakalanmanız durumunda idari para cezası ve trafikten men riskiyle karşılaşırsınız.
Muayeneden kalırsam (ağır kusur) ne kadar sürem var?
Eğer motorunuz muayeneden ağır kusurlu olarak kalırsa, kusurları düzeltmeniz için size 30 günlük bir ek süre tanınır. Bu süre zarfında aynı istasyonda tek bir ek muayene hakkınız ücretsizdir. 30 günü aşarsanız veya ikinci denemede de kalırsanız, tam ücret ödeyerek baştan muayene süreci başlatmanız gerekir.
50 cc motorumu B sınıfı ehliyetimle kullanabiliyor olmam muayeneden muaf tutar mı?
Hayır, ehliyet sınıfı, aracın muayene zorunluluğunu etkilemez. Muayene, aracın teknik yeterliliği ve trafik güvenliği ile ilgili bir zorunluluktur. 50 cc motorunuz tescilli olduğu sürece, yasal periyotlarda muayene edilmek zorundadır.
