İkinci el bir araç alırken, bir arızanın kaynağını teşhis etmeye çalışırken veya uzun bir tamir sonrası aracınızın performansını kontrol ederken, en önemli aşama test sürüşüdür. Ancak çoğu zaman bu test sürüşleri ya çok kısa sürer ya da duygusal kararlarla verimsiz geçer. Hâlbuki doğru teknik bilgi ve odaklanmış bir yaklaşımla, test sürüşünde 15 dakikada araç nasıl analiz edilir sorusunun cevabı, size binlerce liralık tasarruf sağlayabilir ve hayati hatalardan koruyabilir.
Otomotiv dünyasında uzmanlaşmış bir içerik platformu olan OTO.NET.TR olarak, bu kılavuzu size hem zaman kazandırmak hem de teknik detayları gözden kaçırmamanız için hazırladık. Bu makale, sadece bir deneme sürüşü değil, adeta bir mini ekspertiz seansı yapmanız için tasarlanmıştır. Unutmayın, bu detaylı analiz, potansiyel ciddi sorunları erken teşhis etmenizi sağlar; ancak karmaşık tamirler ve nihai karar için daima güvenilir bir uzmandan destek almalısınız.
Bu makalede, 15 dakikalık süreyi en verimli şekilde kullanarak motor, şanzıman, fren, süspansiyon ve elektronik sistemleri nasıl kontrol edeceğinizi adım adım öğreneceksiniz.
Test Sürüşü Öncesi Hazırlık: 0-2 Dakika
15 dakikalık test sürüşüne başlamadan önce, aracın statik durumunu kontrol etmek ve sürüşe hazır olmak kritik öneme sahiptir. Bu aşama, motor çalışmadan dahi ciddi sorunları ortaya çıkarabilir.
1. Dış ve İç Genel Kontrol (Gözle Muayene)
Aracın genel duruşu, geçmişteki ciddi kazalar hakkında ipuçları verebilir.
- Lastikler: Lastiklerin diş derinliğini ve eşit aşınıp aşınmadığını kontrol edin. Eşit olmayan aşınma, rot ayarı veya süspansiyon geometrisi sorunlarına işaret edebilir.
- Kaporta ve Boya: Kaporta panelleri arasındaki boşlukların (fit gap) tutarlı olup olmadığını kontrol edin. Farklı boya tonları, macun izleri veya boya kalınlığındaki ani değişimler büyük kazalara işaret edebilir.
- Sıvı Sızıntıları: Aracı park edildiği yerden hareket ettirmeden önce altında yağ, antifriz veya hidrolik sıvı damlaları olup olmadığını kontrol edin.
- Kabin Kokusu: Kabine girdiğinizde rutubet, yanık yağ (özellikle turbo arızası), tatlı antifriz kokusu veya yoğun sigara kokusu olup olmadığına dikkat edin.
2. Motor Bölmesi ve Göstergeler (Kontak Açık)
Kontak anahtarını “Açık” (Start pozisyonunda değil) konumuna getirin.
- Gösterge Işıkları: Kontak açıldığında tüm ikaz ışıklarının (Yağ, Akü, ABS, Hava Yastığı, Motor Arıza Işığı – Check Engine) yanması ve motor çalıştıktan sonra sönmesi gerekir. Özellikle Check Engine ışığının yanıp sönmediğinden veya hiç yanmadığından emin olun.
- Sıvı Seviyeleri: Motor yağı ve soğutma sıvısının seviyelerini göz ucuyla kontrol edin. Motor yağının çok kirli olması veya soğutma sıvısı kabında yağ izleri bulunması ciddi sorunların habercisidir.
Motorun Çalıştırılması ve Rölanti Kontrolü: 2-5 Dakika
Motoru ilk kez çalıştırdığınız an, size motorun iç sağlığı hakkında en net bilgileri veren kritik bir andır.
1. İlk Çalıştırma ve Marş Süresi
Marşın normalden uzun sürmesi (özellikle dizel araçlarda enjektör veya yakıt pompası sorunları) veya çalışır çalışmaz büyük bir duman atması (kısa süreli beyaz duman normal olabilir, ancak mavi veya siyah duman alarm işaretidir) olası sorunları gösterir.
2. Rölanti Sesleri ve Titreşim Analizi
Motor stabil bir rölantiye ulaştığında (genellikle 650-900 devir arası), araç içinden ve dışından dinleme yapın.
- Tıkırtı veya Tıklama (Tappet Noise): Özellikle soğuk motorda ilk başta duyulan tıkırtılar normal olsa da, motor ısındıktan sonra devam eden yüksek frekanslı tıklamalar hidrolik itici (lifter) veya valf ayarı sorunlarına işaret edebilir.
- Tok Sesler (Vuruntu/Kütleme): Bloktan gelen derin, ritmik vuruntular (özellikle gaz verdiğinizde hızlanan) biyel yatağı veya ana yatak arızalarının kesin belirtisidir. Bu, motorun ömrünün sonuna yaklaştığını gösterir.
- Islık Sesi (Turbo): Hafif bir ıslık normal olsa da, yüksek perdeden çığlık atan bir ses turbo şarj ünitesinin yataklarında ciddi aşınma olduğunu gösterir.
- Kayış Sesleri: Ciyaklama veya gıcırtı şeklinde gelen sesler genellikle alternatör, klima kompresörü veya direksiyon pompası kayışlarının gerginliği veya rulman sorunlarından kaynaklanır.
3. Egzoz Dumanı Analizi (Gaz Verirken)
Motor rölantideyken hızla gaza basarak (kısa süreli devirlenme) egzozdan çıkan dumanın rengini gözlemleyin:
- Beyaz Duman: Soğuk havada yoğunlaşan buhar normaldir. Ancak motor ısındıktan sonra tatlı bir koku eşliğinde yoğun beyaz duman, silindir kapağı contası hasarı veya çatlak blok nedeniyle yanma odasına antifriz girdiğini gösterir.
- Mavi Duman: Yağ yandığını gösterir. Bu, genellikle piston segmanları, valf contaları veya turbo milinden sızan yağın yanma odasına ulaştığı anlamına gelir. Maliyetli bir onarım gerektirir.
- Siyah Duman: Yakıtın tam yanmadığını gösterir. Dizel araçlarda kısa süreli siyah duman normaldir, ancak benzinli araçlarda veya dizelde sürekli yoğun siyah duman, hava/yakıt karışımının zengin olduğunu (enjektör, hava filtresi veya sensör sorunu) belirtir.
Test Sürüşü Başlangıcı: Düşük Hız ve Şanzıman Geçişleri: 5-8 Dakika
Aracı hareket ettirdiğinizde, güç aktarma organlarının tepkileri ve şanzımanın karakteri hemen anlaşılır.
1. Debriyaj ve Şanzıman Tepkisi (Manuel)
Manuel vitesli bir araçta debriyajın kavrama noktasını hissedin.
- Kavrama Noktası: Debriyaj pedalının çok yukarıda veya çok aşağıda kavraması, baskı balatanın ömrünün dolmaya başladığını gösterir.
- Vites Geçişleri: Tüm vitesleri (özellikle 1, 2 ve Geri vites) deneyin. Geçişlerde sertlik, takılma veya vitesin yerinden atması senkromeç veya şanzıman yağı sorunlarına işaret eder.
- Kayma (Sert Hızlanma): Yüksek viteste (Örn: 4. veya 5. vites) gaza tam bastığınızda motor devri yükselirken araç hızlanmıyorsa, debriyaj kayıyor demektir.
2. Otomatik Şanzıman Kontrolü
Otomatik şanzımanlar daha karmaşık ve arıza durumunda daha maliyetli olabilir. Geçişleri yavaş ve dikkatli yapın.
- Vites Değişim Hissi: Vites değişimleri (özellikle düşük hızlarda ve hafif gaz pedalıyla) pürüzsüz olmalıdır. Sert vuruşlar (kick) veya gecikmeli tepkiler şanzıman yağı, valf gövdesi (mechatronic) veya tork konvertörü sorunlarına işaret edebilir.
- Boşa Alma (Nötr): Durduğunuzda (D pozisyonunda iken) araçta şiddetli titreme veya ileri atılma hissi olmamalıdır.
- Devir Yükselmesi (Rev Flares): Vites yükseltirken motor devrinin gereksiz yere anlık olarak yükselip sonra düşmesi, şanzımanın kaydığı anlamına gelir. Bu, ciddi iç aşınmanın belirtisidir.
Yol Tutuşu ve Direksiyon Sistemi Analizi: 8-11 Dakika
Test sürüşünün bu bölümünde, aracın şasi ve süspansiyon geometrisinin sağlığını kontrol edersiniz. Güvenli bir alanda, trafiğin akışını bozmayacak şekilde test yapın.
1. Direksiyon Tepkisi ve Boşluk
- Boşluk (Play): Düz yolda ilerlerken direksiyonu hafifçe sağa ve sola çevirin. Direksiyon hareket etmeye başladığı anda tekerlekler tepki vermelidir. Aşırı boşluk, rot başları, aks mafsalları veya direksiyon kutusu sorunlarını gösterir.
- Merkezlenme: Direksiyonu bıraktığınızda (güvenli bir hızda) doğal olarak orta pozisyona dönme eğiliminde olmalıdır. Eğer araç sağa veya sola çekiyorsa, rot ayarı bozuk olabilir.
- Gürültü: Tam tur çevirirken (özellikle park manevralarında) hidrolik direksiyondan gelen inleme veya elektrik destekli direksiyondan gelen anormal sesler pompa, kayış veya direksiyon motoru arızasına işarettir.
2. Süspansiyon ve Amortisör Kontrolü
Yoldaki küçük kasisler, tümsekler ve hafif çukurlar bu sistemleri test etmek için idealdir.
- Amortisör Tepkisi: Çukurlardan veya tümseklerden geçerken araç bir kez yukarı çıkıp hemen stabil hale gelmelidir. Eğer araç yaylanmaya devam ediyorsa (tekne hissi), amortisörler ömrünü tamamlamıştır.
- Alt Takım Sesleri: Kasisten geçerken veya ani yön değiştirirken gelen sert “küt”, “tak” veya “gıcırtı” sesleri burçlar (bushing), rotiller (ball joint) veya salıncak bağlantılarının gevşek olduğunu ya da aşındığını gösterir.
- Viraj Alma: Virajlara girerken aracın gereğinden fazla yana yatması (gövde salınımı), zayıf amortisör veya yay sorunlarını işaret eder.
Teknik İpucu (LSI): Güvenli bir alanda, düşük hızda (20-30 km/s) direksiyonu hızla tam sağ ve tam sol yaparak 8 çizmeye çalışın. Bu, direksiyonun ve ön takımın yük altında nasıl tepki verdiğini anlamanıza yardımcı olur.
Fren Sistemi ve Acil Durum Kontrolleri: 11-13 Dakika
Frenler sadece performansı değil, aynı zamanda hayati güvenliği de temsil eder. Bu nedenle test edilmesi zorunludur.
1. Fren Pedalı Hissi ve Tepkisi
- Sertlik/Yumuşaklık: Fren pedalı ne çok sert ne de çok yumuşak olmalıdır. Pedala bastığınızda yavaşça dibe çöküyorsa (yumuşak), fren hidroliği kaçağı veya ana merkez pompa sorunu olabilir. Eğer çok sertse (taş gibi), vakum pompasında veya fren destekleyicide (servo) sorun var demektir.
- Titreşim (Judder): Yüksek hızdan yavaşlarken pedala bastığınızda direksiyonda veya pedalda ritmik titreme hissediyorsanız, fren diskleri eğrilmiş (yamulmuş) demektir.
- Sesler: Fren yaparken gelen ince, tiz gıcırtı (squealing) balataların bitmeye başladığını veya kalitesiz olduğunu gösterir. Derin gıcırtı (grinding) ise metalin metale sürtündüğü ve balataların tamamen bittiği anlamına gelir.
2. Düz Hat Frenleme ve ABS Testi
Trafiğin olmadığı güvenli bir yolda, orta hızdan (yaklaşık 60 km/s) itibaren ani fren yapın. Ancak bu testi yaparken çevrenin tamamen boş olduğundan emin olun.
- Çekme: Fren sırasında araç sağa veya sola çekiyorsa, fren kaliperleri eşit tutmuyor demektir (örneğin, bir tarafın pistonları sıkışmış olabilir).
- ABS Kontrolü: Sert frenleme sırasında tekerlekler kilitlenmeye yakın bir his verdiğinde, ABS sisteminin devreye girmesi ve fren pedalında titreşim (vuruntu) hissetmeniz gerekir. Eğer ABS ışığı yanıyorsa veya sistem hiç tepki vermiyorsa ciddi bir arıza mevcuttur.
Geri Dönüş ve Son Değerlendirme: 13-15 Dakika
Sürüş biterken son kontrolleri yapın ve araçtan gelen sesleri ve kokuları son kez değerlendirin.
1. Klima ve Elektrikli Donanım
- Klima Performansı: Klimayı en soğuğa ayarlayın. Soğutma kompresörünün devreye girip girdiğini (hafif bir tak sesi ve rölanti devrinde hafif bir yükselme) kontrol edin. Soğuk hava akışı güçlü olmalıdır.
- Isıtma Performansı: Kaloriferi açın ve sıcak hava gelip gelmediğini kontrol edin. Isıtma sorunu, genellikle termostat veya radyatör tıkanıklığı gibi soğutma sistemi problemlerini gösterir.
- Tüm Elektronikler: Camları, aynaları, merkezi kilit sistemini ve varsa multimedya ekranını hızlıca test edin.
2. Motoru Dinleme (Stop Etmeden Önce)
Motoru stop etmeden hemen önce, kaputu açın ve motorun çalışma sesini bir kez daha dinleyin. Motor ısındıktan sonra ortaya çıkan veya kaybolan sesler (termal genleşmeye bağlı) çok önemlidir.
- Fan Açma: Rölantide beklerken motorun fanının devreye girdiğini kontrol edin. Fan açmıyorsa hararet riski vardır.
- Yanık Koku Kontrolü: Sürüş sırasında ısınan şanzıman veya motor yağından kaynaklanan yanık kokusu olup olmadığını kontrol edin.
İkinci El Araç Alımında Risk Yönetimi ve Maliyet Tahminleri
15 dakikalık test sürüşünde araç analizi size aracın anlık durumu hakkında net bir fikir verir. Ancak unutulmamalıdır ki, hiçbir test sürüşü, cihazlarla yapılan detaylı bir ekspertizin yerini tutmaz.
1. Tespit Edilen Arızaların Potansiyel Maliyet Aralıkları (Genel Tahminler)
Türkiye pazarında yaygın araçlar için arıza türüne göre genel bir maliyet tahmini yapmak, karar verme sürecinde önemlidir. Lütfen unutmayın, bu maliyetler araç markasına, modeline, yedek parça kalitesine (OEM/Yan Sanayi) ve servis işçiliğine göre büyük ölçüde değişebilir. Kesin fiyat garantisi vermek mümkün değildir.
| Arıza Belirtisi | Olası Kaynak | Tahmini Maliyet Aralığı (İşçilik Dahil, TL) | Önem Derecesi |
|---|---|---|---|
| Fren Titremesi (Disk Eğriliği) | Fren Diskleri ve Balata Değişimi | 3.000 TL – 8.000 TL | Yüksek |
| Mavi Duman (Yağ Yakma) | Piston Segmanları/Valf Contaları/Turbo Tamiri | 15.000 TL – 50.000 TL | Çok Yüksek |
| Otomatik Vites Vuruntusu | Şanzıman Yağı/Filtresi veya Valf Gövdesi (Mechatronic) | 5.000 TL (Yağ Değişimi) – 30.000 TL+ (Valf Gövdesi) | Çok Yüksek |
| Alt Takım Sesleri (Kütleme) | Rotiller, Burçlar, Amortisör Takozları | 4.000 TL – 12.000 TL | Orta/Yüksek |
| Direksiyon Pompasından Ses | Direksiyon Pompası veya Direksiyon Kutusu | 8.000 TL – 25.000 TL | Yüksek |
2. Ne Zaman Mutlaka Ustaya Gitmeli? (Güvenlik Uyarısı)
Bazı belirtiler, pazarlık konusu olmaktan çıkar ve aracın hareket ettirilmemesi gerektiğini gösterir. Aşağıdaki durumlardan herhangi birini tespit ederseniz, aracı hemen bir uzmana göstermelisiniz:
- Kırmızı İkaz Işıkları: Yağ basıncı veya hararet ışığının yanıp sönmesi veya hiç sönmemesi.
- Ciddi Motor Vuruntusu: Özellikle hızlandıkça ritmi artan, metalin metale vurduğu hissi veren sesler.
- Yoğun Beyaz Duman: Motor ısındıktan sonra devam eden, tatlı kokulu yoğun beyaz duman (Conta yakmış olabilir).
- Fren Kaybı: Fren pedalının yere kadar inmesi veya aracın sert frenlemede kontrolsüzce savrulması.
Önemli Not: Bu tür riskli durumlarda aracı kendiniz tamir etmeye kalkışmayın. Modern araç sistemleri (özellikle ABS, ESP, Airbag ve gelişmiş motor kontrol üniteleri) özel arıza tespit cihazları (DIYAG) ve uzman bilgisi gerektirir.
Test Sürüşünde Yapılan Yaygın Hatalar ve Önleyici İpuçları
Kısıtlı sürede maksimum verim almak için, çoğu kişinin düştüğü tuzaklardan kaçınmalısınız.
1. Test Sürüşünde Odaklanma Eksikliği
Birçok alıcı, aracın rengine veya iç döşemesine odaklanıp teknik detayları kaçırır. Sürüş sırasında müzik sistemini kapatın, satıcıyla sohbeti minimuma indirin ve tüm dikkatinizi aracın seslerine, tepkilerine ve kokularına verin. Her bir test sürüşü 15 dakikada araç nasıl analiz edilir kuralını uygulamak için zihinsel bir kontrol listesi tutun.
2. Motoru Soğuk Dinlemek
Sadece soğuk motoru dinlemek yeterli değildir. Motor soğukken ses yapmayan birçok bileşen (örneğin genleşmiş valf contaları veya gevşemiş kasnaklar) ısındıkça ses yapmaya başlar. Aksine, hidrolik iticiler gibi bileşenler soğukta daha sesli çalışır, ısınınca susar. Mutlaka hem soğuk hem de tam çalışma sıcaklığında dinleme yapın.
3. Sistemi Yük Altına Sokmamak
Arızaların çoğu, araç yüksek tork üretmeye başladığında ortaya çıkar. Test sürüşü boyunca sadece nazikçe sürmeyin. Güvenli bir yolda kısa süreliğine güçlü ivmelenme yapın (özellikle yokuş yukarı). Bu, turbo, enjektörler, şanzıman ve motor yataklarının yük altında nasıl tepki verdiğini görmenizi sağlar.
4. Sadece Düz Yolda Sürüş
Süspansiyon sorunlarını tespit etmek için mutlaka en azından bir hız tümseği, bir çukur veya bozuk bir yol bölümü bulun. Direksiyon sistemini test etmek için ise dar ve keskin dönüşler yapın.
Teknik Derinlik: Motor ve Şanzıman Sağlığının Dinamik Kontrolü
Daha deneyimli okuyucularımız için, 15 dakikalık sürede odaklanabileceğiniz bazı ileri düzey dinamik kontroller:
1. “Piston Vuruntusu” (Knocking) Kontrolü
Piston vuruntusu (avans vuruntusu) genellikle yanlış yakıt, aşırı hararet veya ciddi motor sorunları nedeniyle oluşur. Yüksek viteste, düşük devirde (örneğin 4. viteste 1500 devirde) gaza basarak aracı zorlayın. Eğer motordan ince, metalik, hızlı ve düzensiz bir tıklama sesi geliyorsa, bu ciddi bir vuruntu sorununa işarettir ve motor kontrol ünitesinin (ECU) avansı geri çekmeye çalıştığını gösterir.
2. Gaz Kelebeği ve Hava Akış Sensörü (MAF) Kontrolü
Gaz pedalına ani ve hızlı bastığınızda (özellikle rölantiden hemen sonra) motorun tepkisi ani ve pürüzsüz olmalıdır. Eğer gazı kabul etmede bir gecikme (boğulma) veya dalgalanma varsa, bu MAF sensörünün kirli olduğunu veya gaz kelebeği pozisyon sensörünün (TPS) arızalı olduğunu gösterebilir.
3. Turbo Lag (Gecikme) Kontrolü
Turboşarjlı araçlarda, gaza bastıktan sonra turbonun devreye girmesi normal bir gecikmedir (lag). Ancak bu gecikme birkaç saniyeyi aşarsa ve ardından beklenenden sert bir güç patlaması gelirse, bu durum turbo hortumlarında kaçak, wastegate (atık gaz tahliye) sorunu veya VNT (Değişken Geometrili Turbo) mekanizmasında tıkanıklık olduğunu gösterebilir.
Sonuç: Bilinçli Test Sürüşü, Güvenli Satın Alma
Test sürüşünde 15 dakikada araç nasıl analiz edilir sorusunun cevabı, ezberlenmiş bir kontrol listesinden ziyade, teknik bilgiyi pratik uygulamayla birleştiren odaklanmış bir yaklaşımdır. Bu süre içinde, motorun temel sağlığından frenlerin tepkisine kadar aracın omurgasını oluşturan sistemler hakkında hayati bilgiler edinebilirsiniz.
Test sürüşü, bir ön teşhistir. Eğer yukarıda belirtilen kritik arızalardan herhangi birini tespit ederseniz, bu durumu asla göz ardı etmeyin. Aracın değerinden bağımsız olarak, güvenlik ve uzun ömürlülük her zaman öncelikli olmalıdır. İlerleyen aşamalarda, tespit ettiğiniz noktaları güvenilir bir oto ekspertiz veya yetkili servis uzmanıyla paylaşarak daha derinlemesine bir analiz yaptırmanız en doğru adımdır.
Unutmayın, iyi bir analiz, sadece sorunları bulmakla kalmaz, aynı zamanda gelecekteki bakım maliyetlerinizi de yönetmenizi sağlar. OTO.NET.TR olarak, bilinçli ve güvenli sürüş deneyiminize katkıda bulunmayı amaçlıyoruz.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Test sürüşünü ne kadar süre yapmalıyım?
Minimum 15 dakika idealdir, ancak daha uzun süre (20-30 dakika) motorun tam çalışma sıcaklığına ulaşmasını sağlayarak termal genleşmeyle ortaya çıkan sorunları daha iyi tespit etmenizi sağlar. Kısa bir sürüş, otomatik şanzımanın ısınmasını sağlamayabilir.
2. Test sürüşünde çıkan hafif sesler her zaman ciddi bir arıza mıdır?
Hayır. Örneğin, soğuk motorda hidrolik iticilerden gelen hafif tıkırtı veya ıslak zeminde frenlerden gelen hafif sürtünme sesleri normal olabilir. Ciddi olan, sesin ritmik, metalik olması veya motor ısındıktan sonra devam etmesidir. Titreme, vuruntu ve düzensiz rölanti gibi belirtiler genellikle daha ciddidir.
3. Satıcı, test sürüşü yapmama izin vermezse ne yapmalıyım?
Eğer satıcı, sigorta veya güvenlik nedenleriyle uzun bir test sürüşüne izin vermiyorsa, bu durumu şüpheli karşılamalısınız. En azından satıcının yanında kısa bir sürüş yapmaya veya bir uzmanın aracı yerinde kontrol etmesine izin vermesini isteyin. Test sürüşü yapamadığınız aracı almak, her zaman yüksek risk taşır.
4. Otomatik şanzımanda gecikmeli vites geçişi her zaman tamir gerektirir mi?
Gecikmeli geçiş bazen basitçe düşük şanzıman yağı seviyesi veya eskimiş, kirlenmiş yağdan kaynaklanabilir. Basit bir yağ değişimi ve filtre bakımı sorunu çözebilir. Ancak sert vuruntular veya kayma (rev flare) gibi durumlar, valf gövdesi veya tork konvertörü gibi daha pahalı parçaların onarımını gerektirebilir.
5. Test sürüşü sırasında klima ve ısıtmayı kontrol etmek neden önemlidir?
Klima sistemindeki bir arıza (kompresör veya kaçak) maliyetli olabilir. Ayrıca, ısıtmanın düzgün çalışmaması, motor soğutma sisteminde (radyatör tıkanıklığı, termostat arızası veya hava cebi) bir sorun olduğunu gösterir. Bu sistemler, motor sağlığıyla yakından ilişkilidir.
6. 15 dakikalık analiz, aracın geçmiş kazalarını tespit edebilir mi?
15 dakikalık sürüş, şasi geometrisindeki ciddi sorunları (örneğin araç sürekli sağa/sola çekiyorsa veya direksiyon yamuk duruyorsa) tespit edebilir. Ancak gizlenmiş kaporta tamirlerini, boya farklılıklarını veya şasi hasarlarını kesin olarak anlamak için kaporta ve boya ölçüm cihazları kullanan profesyonel bir ekspertiz şarttır.
